Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Антоній Тызенгаўз

Антоній Тызенгаўз (1733-1785 гг.)

 

Выдатны дзеяч 18 стагоддзя, найздольнейшы міністр урада апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага, беларуска-літоўскі Пётр I, "літоўскі цар", як называлі яго сучаснікі: рэфарматар, прадпрымальнік, мецэнат і збіральнік твораў мастацтва. Беларускі вучоны 19 стагоддзя Адам Кіркор назваў Тызенгаўза геніяльным чалавекам, які апярэдзіў сваё стагоддзе, зрабіў многа дабра і стаў ахвярай зайздрасці, злосці і бяссілля каралеўскай улады.

Быў магнат у сяброўскіх адносінах з Ж. Ж. Русо.

Згодна даследванняў прафесара Станіслава Касьцялкоўскага (з Лонданскага ўніверсітэта), Антоній Тызенгаўз з усіх сваіх прыватных уладанняў "самы вялікі прамысловы цэнтр імкнуўся стварыць у Паставах, атрыманых у спадчыну ад сваёй маці", дзе былі заснаваны:

  • Цагельны завод у 1754 годзе.
  • Фабрыка паясоў або персіярня (па аналогіі са Слуцкай мануфактурай шаўковых паясоў - Слуцкая персіярня). Са спіса гардэроба, узятага Тызенгаўзам у Варшаву 29 жніўня 1768 года, вынікае, што ў той час паясы з "пастаўскай фабрыкі" былі такімі - адзін срэбратканы, другі - лілея з ружовым. За год вопытны майстар звычайна вырабляў не больш 8 паясоў з залатых і срэбраных нітак на шаўковай аснове. Кожны выраб быў арыгінальным экзэмплярам і не паўтараў іншы. Над асобнымі, больш адмысловымі паясамі працавалі больш за паўгода.
  • Ткацкія майстэрні выраблялі палатно, шарфы, шляпы, дываны, карабельныя парусы і інш.
  • Папяровая фабрыка. Заснавана ў 1728 годзе. Знаходзілася на р. Мядзелка, прыводзілася ў рух з дапамогай двух колаў. Выраблялі шэсць сартоў паперы і картон.
  • Латунная майстэрня.
  • Гарбарня
  • Вятрак, перабудаваны, існаваўшы з невядомага часу;
  • Вадзяны млын, на р. Мядзелка, перабудаваны (узведзены ў 17 стагоддзі Янам Ежы Зяновічам).

Граф заклаў прамысловы падмурак не толькі ўласна Пастаў, але і рэгіёна, заснаваўшы цагельныя мануфактуры ў Рудцы, Полаве, Варапаеве (дзе наладзіў таксама піваварную вытворчасць) і шкляную - у Галбеі.

Адна з вуліц у Гродне носіць імя Антонія Тызенгаўза.

 

Пры падрыхтоўцы матэрыялаў была выкарыстана кніга І. Зямчонка "Залаты пояс Пастаў"

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Написать комментарий

Информация
Чтобы написать комментарий вам нужно авторизоваться или зарегистрироваться

Обращались ли вы за помощью в милицию?

Новости Постав

Люд, какие нас удивили в 2019 году. Топ-10 на kraj.by

Хотите узнать больше? В этом году прежде всего отличились милиционеры. Причем сразу и вилейские, и молодечненские. Переставили машины нетрезвых туристов Вилейские

Женщина из Постав поверила «экстрасенсу» - и лишилась более тысячи долларов

Хотите узнать больше? В отношении ранее не судимой 75-летней женщины возбуждено уголовное дело.

Страну засыпало снегом. Посмотрите, как красиво в разных частях Беларуси

Хотите узнать больше? Собрали фото, которые читатели TUT.BY присылали в редакционный Viber.

В Поставах на торгах продали столетний дом: его купил местный житель

Хотите узнать больше? Дом с почти столетней историей не включен в список историко-культурных ценностей Беларуси.

Портал 115.бел обновили и назвали по-новому

Хотите узнать больше? Портал 115.бел глобально обновили и дали ему новое название – «Мая рэспублiка». При его разработке были учтены предложения и замечания, поступившие

При сварке взорвалось топливо. Пограничники в Поставах получили травмы при ремонте служебного авто

Хотите узнать больше? 21 сентября прапорщик и солдат срочной службы ремонтировали в гараже служебную машину. Старший по званию занимался сваркой и нарушил технику

В Поставах на торгах продают столетний дом

Хотите узнать больше? Кирпичное здание площадью 270 квадратных метров на улице Вокзальной, 34 построили во время советско-польской войны.

В Беларуси запустили «счетчик поборов» в школах и детских садах

Хотите узнать больше? Не так давно в Сети появился ресурс pobory.by, озаглавленный как «Поборы в детских садах и школах». Tut.by поговорил с одним из авторов идеи – главой