Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Мы чулі, як стагнала зямля

Мы чулі, як стагнала зямля

Майму былому школьнаму настаўніку Дзмітрыю Уладзіміравічу Кукоўскаму, які жыве ў вёсцы Ласіца Казлоўшчынскага сельсавета, было чатырнаццаць у тое лета, калі савецкія воіны вызвалялі Пастаўшчыну. Але і сёння ў яго памяці яскрава паўстаюць падзеі 70-гадовай даўнасці. Вось што расказвае Дзмітрый Уладзіміравіч:

— Мы, падлеткі, разам са старэйшымі пасвілі коней у начным. Адзін дзед кажа: “Прыкладзіце вуха да зямлі, і вы пачуеце, як яна стогне. Значыць, недалёка фронт”. Затым у нашу вёску зайшлі партызаны і папярэдзілі: “Полацк вызвалены. Баі набліжаюцца сюды. Будзьце асцярожныя”. Неўзабаве на дарозе Асінагарадок—Варапаева сталі з’яўляцца нямецкія машыны. Вяскоўцы бралі кароў, коней, штосьці з хатняга дабра і ішлі ў суседнюю Казлоўшчыну, дзе хаваліся ў кустах за млыном.

У нядзелю з боку Мурзоў і Мазурына сталі раздавацца кулямётныя чэргі, запалалі Шчоткі і Мурзы. Кананада ўзмацнялася. З боку Мосара прарваліся шэсць нашых танкаў і абстралялі нямецкую калону ў Мазурыне. Падбілі вялізны танк, напэўна, гэта быў “тыгр”. Праз два дні мы, падлеткі, забраліся ў яго, убачылі забітага танкіста.

Немцы адступалі. Па дарозе з Асінагарадка ў бок Варапаева стварылася вялікая калона — больш за 20 — нямецкіх машын. Яны былі загружаны снарадамі, мінамі, бочкамі з бензінам, маслам, спіртам. Немцы зрабілі засаду ля царквы, але рускія прабраліся праз поле, на якім каласі­ліся азімыя, і ўдарылі па калоне. Большасць фрыцаў кінуліся ў кусты ў бок чыгункі, некалькі былі забіты. Кулямётныя і аўтаматныя чэргі, разрывы гранат скаланалі наваколле.

А якраз перад гэтымі баямі бацька адправіў мяне з Казлоўшчыны, дзе хаваліся, дамоў за прадуктамі. Пачуўшы страляніну і даведаўшыся, што ў суседняй з нашай вёсцы — Асінагарадку — рускія салдаты, накіраваліся з сябрам Ванем туды — вельмі ж хацелася іх убачыць. Па дарозе нас затрымаў адзін: “Стой! Немцы паслалі? Колькі іх у вёсцы?” Затым распытаў у вяскоўцаў, хто мы і адкуль. Але ўсё роўна не адпусціў, а загадаў схавацца ў лазні ля ракі. А бацькі ж не ведалі гэтага і сперажываліся, што мы загінулі.

У лазні прабылі да раніцы. Яна выдалася ціхай і сонечнай. Страляніны ўжо не чулася. Людзі павыбіраліся са сховішчаў і пайшлі да нямецкіх машын. Сталі разбіраць трафеі — спірт, бензін, керасін, топленае масла, снарады. Я прыхапіў патронаў, але бацька абачліва адабраў іх у мяне. У тыя дні адбылася жудасная трагедыя. Пяцёра мужчын адправіліся за трафеямі да танка, падбітага каля Мазурына, і на іх накінуліся ўзброеныя фрыцы, якія хаваліся ў лесе. Каб не выдаць сябе, не стралялі, а жорстка збівалі, ламалі рукі, ногі. Усіх пецярых закатавалі да смерці.

Пасля выгнання фашыстаў у Ласіцу ўвайшлі партызаны атрада імя Шчорса. Размясціліся па хатах, коней паставілі ў таках, ля возера разгарнулі паходную кухню. Ноччу зноў пачалася страляніна. Аказалася, ля возера прабіралася да чыгункі група з 10 немцаў. Партызаны заўважылі іх і абяззброілі. Аднаго застрэлілі, астатніх паланілі і пазней некуды адправілі.

Праз колькі дзён пасля вызвалення пачалася мабілізацыя. Усіх мужчын прызыўнога ўзросту забралі ў армію. З Ласіцы на фронт пайшло каля паўсотні чалавек. 22 не вярнуліся з поля бою. Самым страшным для людзей у той час было сустрэцца з паштальёнам і атрымаць пахаронку. Крыкі і галашэнні чуліся то ў адным канцы вёскі, то ў другім. Бацька Дзмітрыя Кукоўскага быў ранены і кантужаны, але вярнуўся жывы.

Фаіна КАСАТКІНА.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Сколько лет в веке? (ответ числом)

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Постав

Чтобы подать бесплатное объявление на Край.бай, просто наберите с мобильного телефона номер 133

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта www.ivetta.ua Разместить бесплатное объявление на нашем портале стало проще. Для этого 33

Как заработать покупая?

Хотите узнать больше? Кэшбэк – современный способ заработка Еще совсем недавно любители интернет-шопинга впервые услышали о «новомодной» бонусной системе под названием 40

Дождались тепла! До +27 ожидается по западу Беларуси 20 мая

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта pixabay.com Кратковременные дожди и грозы ожидаются в Беларуси в выходные. В субботу по 30

Сергей Чепик назначен председателем Поставского райисполкома (фото)

Хотите узнать больше? Александр Лукашенко 12 мая согласовал назначение новых руководителей местных исполнительных и распорядительных органов. Фото с сайта president.gov.by 129

Ищем супергероев в Молодечно и Сморгони!

Хотите узнать больше? Английский летний лагерь «Академия супергероев» в Молодечно Английский летний лагерь «Академия супергероев» для ребят от 8 до 12 лет начнет свою 56

Выгодные покупки. Шоп-тур в Белосток из Молодечно состоится 12 мая

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта pixabay.com Шоп-тур выходного дня в Белосток (Польша) организует автобусный парк №4 46

Родители учеников СШ №4 в Поставах: «Помогите нам сохранить школу в том же статусе!»

Хотите узнать больше? Военно-патриотический класс СШ №4 в Поставах. Фото с сайта belchas.by В этом году поставская школа №4 отметит 50-летие. Ее «изюминка» – 64

Как теперь будет выглядеть справка для бесплатного проезда школьников в Беларуси (фото)

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта lentaregion.ru На справках, по которым дети бесплатно ездят в общественном транспорте, 77