Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў


Касцёл у мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

Сёння спаўняецца 95 год з дня пачатку антыбальшавіцкага паўстання на Браслаўшчыне і Дзісненшчыне.

Бальшавіцкі тэрор у чэрвені 1919-га дасягнуў апагею. Сяляне стаміліся ад рэквізіцый, рабункаў і расстрэлаў. У траўні бальшавікі забілі праваслаўнага святара Канстанціна Жданава з Шаркоўшчыны, шанаванага мясцовым людам. Напачатку чэрвеня бальшавікі абвесцілі мабілізацыю усіх мужчын ва ўзросце ад 16 да 43 год. Людзі сыходзілі ў лес.

Досыць было адной іскры, каб пачалося паўстанне. 14 чэрвеня 1919 года ў мястэчку Іказнь на Браслаўшчыне быў парафіяльны фэст Найсвяцейшага Цела і Крыві Хрыста. Ксёндз Міхал Буклярэвіч звярнуўся да тысячаў людзей, што прыйшлі на фэст, заклікаў іх браць зброю. Мясцовыя маладзёны адразу раззброілі прысутных там бальшавіцкіх вайскоўцаў.

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў



Касцёл у мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

Паўстанцы ўзялі пад кантроль Іказнь, Слабодку, Мілашова, Мёры, Чэрасы, Ёды, Шаркоўшчыну, Германавічы. Былі арыштаваныя бальшавіцкія дзеячы ў Мёрах, камісара Маляўку прагналі праз шыхт у Новым Пагосце і расстралялі.

Бальшавікі ціснулі паўстанцаў з трох бакоў – з Друі, Браслава і Дзісны. Кепска ўзброеныя і кепска навучаныя паўстанцы здавалі адно мястэчка за другім. Польскае войска, на якое спадзяваліся паўстанцы, не падыходзіла.

26 чэрвеня бальшавікі ўзялі Іказнь. Ксяндза Міхала Буклярэвіча разам з ягонай сястрой Аліцыяй расстралялі каля Бігосава. Бальшавікі былі вымушаныя прызнаць, што штуршком для паўстання сталі злоўжыванні мясцовых камісараў. Пра злачынствы тутэйшых бальшавікоў пісалі нават бальшавіцкія газеты.

Польскае войска прыйшло на Браслаўшчыну і Дзісненшчыну ў жніўні. Сёй-той з паўстанцаў дачакаўся гэтага дня, хаваючыся ў лясах.

“Zamordowani za milosc do ludzi i Ojczyzny”, - напісалі магіле ксяндза Буклярэвіча і яго сястры Аліцыі на падворку Іказненскага касцёла. Хоць ксёндз Буклярэвіч быў беларус. “Як верны слуга Хрыстуса, быў шчыра адданы працы дзеля духовага і матэрыяльнага дабра нашага сялянства: закладаў хаўрусныя крамы, адчыняў пачаткавыя школы, прытулкі, смела гаварыў сваім парахвіянам, што яны не Палякі, не Расейцы, а Беларусы”, - напісала 28 верасня 1919 года газета “Крыніца”.

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў



Магіла ксяндза Міхала Буклярэвіча і яго сястры Аліцыі ў мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

...Беларуская свядомасць добра прарасла ў тым краі. У міжваенны час у Іказні (і не толькі ў Іказні) дзейнічаў гурток Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры, яго працай кіравалі браты Дварэцкія. А цяпер далёкі сваяк тых Дварэцкіх, малады філолаг і журналіст Галляш Сялява, актыўна займаецца грамадскай дзейнасцю ў Браславе. Сайт Braslaw.by - ягоных рук справа.

Браніслаў Туронак, паўстанец з Новага Пагоста, перабраўся ў Вільню, дзе быў рэдактарам газеты “Беларуская крыніца”. Ягоны сын Юры, ужо ў 2-й палове ХХ стагоддзя, даследваў гісторыю нацыянальнага руху, кнігавыдавецтва і ІІ Сусветную вайну, ды стаў аўтарам таўшчэзнага тома пад назвай “Мадэрная гісторыя Беларусі”.

Вітольд Ермалёнак, унук паўстанца, таксама стаў гісторыкам і стварыў у школе №3 горада Мёры два музеі, калекцыі якіх і дзяржаўныя музеі пазайздросцяць. Сярод вучняў Ермалёнка – ксяндзы Юры і Вячаслаў Баркі, маладафронтаўцы Мікола Дземідзенка і Уладзімір Яроменак.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц лета?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Браслава

Детская парусная школа откроется в Браславе на фестивале «Браславские зарницы»

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта pixabay.com Парусная школа «Ветер дружбы» откроется в Браславе. Это событие особо 25

Более 80% школ Беларуси в новом учебном году будут начинать занятия с 9 утра

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото из архива Край.бай Большинство школ Беларуси в новом учебном году будут начинать занятия с 9 31

Факультативы, классные часы, разминка. Чем в белорусских школах займут детей до начала уроков в 9 утра

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото из архива Край.бай Как с максимальной пользой провести время до начала школьных уроков, решат 23

Выставочный зал Вилейского краеведческого музея 18 мая отметил свое 20-летие (фото)

Хотите узнать больше? Выставочному залу имени Силивановича - 20 лет. Фото Юлии Лахвич, Край.бай На вечере в честь юбилейной даты собрались бывшие директора музея, 40

Первое в стране поле для игры в футгольф появится в Браславском районе

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта www.experienceboxspain.com В деревне Красногорка Браславского района вскоре появится 40

На концерт группы «Без билета» идет врач из Молодечно Евгений Каркоцкий

Хотите узнать больше? Билет на концерт группы «Без билета» выиграл врач из Молодечно Евгений Каркоцкий. Фото предоставлено Край.бай Евгением Каркоцким На концерт группы 45

Край.бай разыграет два билета на концерт группы «Без билета» в Сморгони

Хотите узнать больше? Группа «Без билета». Фото с сайта bezbileta.net 18 мая в районном центре культуры Сморгони в 19.00 группа «Без билета» презентует мини-альбом «Жара». 56

В Сморгони, Островце и Ошмянах откроется филиал крупной оконной компании «Окнаград»

Хотите узнать больше? В Сморгони, Островце и Ошмянах откроется филиал крупной оконной компании «Окнаград» Покупку новых окон многие планируют заранее, ведь за них 81