Закрыть

Выберите город

Закрыть

Графічная рэканструкцыя рэнесанснай ратушы ў Гродна Фота

Гарадзенская ратуша – помнік архітэктуры эпохі рэнесансу (а потым класіцызму). Пачаткам яе будаўніцтва лічыцца канец XV ст., калі гораду было нададзена магдэбургскае права. Адзінымі графічнымі крыніцамі, якія дазваляюць уявіць пра тое як яна выглядала, з’яўляюцца гравюры М.Цюндта 1568 г. і Т.Макоўскага 1600 г.

 

Краязнаўца Кінковіч Антоні зрабіў свой варыянт рэканструкцыі ратушы.

У 1660-я гады будынак ратушы быў моцна пашкоджаны падчас нашэсця маскоўскага войска. У паўразбураным стане ратуша прастаяла амаль паўтара стагоддзя. У канцы ХVIII ст. была перабудавана ў класіцыстычным стылі. У 1946 г. бальшавіцкая ўлада яе знішчыла.

Напэўна, адзінаю крыніцаю, акая б магла даць уяўленне аб выглядзе ратушы, з’яўляецца гравюра Макоўскага 1600 г. Гравюра прадстаўляе ратушу як архітэктурную дамінанту не толькі рынку, але і ўсяго горада. Гэта быў двухпавярховы будынак, увенчаны вежай з высокім шпілем. Завяршэнне сценаў упрыгожвалі атыкі.

Архітэктар Ю. Кішык зрабіў сваю рэканструкцыю выгляду ратушы.

Праўда, аўтар амаль ігнаруе гравюру Макоўскага і плны Гародні пачатку XVIII ст., зробленыя шведамі і рускімі.

Сярод выяў еўрапейскіх рэнесансных ратуш можна звярнуць увагу на будынак ратушы ў польскім Tarnowie.

У агульных рысах ратуша вельмі нагадвае гарадзенскую, асабліва вежа. Яшчэ вельмі важнае падабенства – гадзіннік, які размешчаны ў вежы. Вядома, што у вежы гарадзенскай ратушы гадзіннік знаходзіўся да 1753 г., калі яго перанеслі пасля пажару ў вежу езуіцкага касцёлу.

Яшчэ адна падобная ратуша ў польскім Sandomierzu.

 

Па тэме:


Юры Гардзееў. Да пытання аб гісторыі гродзенскай ратушы (канец XV- XVIII стст.)
Дзесяць крокаў да аднаўленьня гарадзенскай староўкі. Рынак.

Дакладнае месцазнаходжанне ратушы нам вядома дзякуючы плану Гродна 1655г.

У 1660-я гады будынак моцна быў пашкоджаны падчас нашэсця маскоўскага войска, улады збіралі грошы на адбудову галоўнага будынку горада, але ваенныя пастоі, падаткавы цяжар замаруджвалі аднаўленчыя працы. На адбудову будынку яшчэ горш паўплывалі разбурэнні Паўночнай вайны.

На плане 1706 г. руіны будынку ратушы пазначаны як “базар”(1), а на скрыжаванні Замкавай вуліцы ды пд-зах боку Рынку камяніца, пазначаная як “ратуша”. У будынку закінутай ратушы размяшчаліся гандляры-габрэі.

Пасля сканчэння войнаў на тэрыторыі ВКЛ зноў унікла пытанне па адбудове ратушы, але габрэі-гандляры, якія канчаткова абаснаваліся тут, устройвалі нават бунты, не падпускаючы да сваіх “уладанняў” ураднікаў. Аднаго разу нават закідалі прыйшоўшых муляраў разам з бурмістрам камянямі і цэглай…

Падарожнік Вільгельм Шлемюлер, які наведаў Гародню ў час сойма 1752 г., занатаваў, што пасярод Рынку “бачны руіны велізарнага гмаху, дзе купцы раскладаюць тавар”.

Абрысы ратушы на плане 1758г.

На плане 1780 г. адсутнічае будынак ратушы:

Гісторык Юры Гардзееў лічыць, што будынак быў разабраны. На яго месцы у 1784 г. узнік будынак новай ратушы, пабудаванай у класіцыстычным стылі. Яна была аднапавярховаю, мела форму карэ. Паўночны і паўднёвы фасады  ўпрыгожвалі рызаліты з шасцюкалоннымі дарыцкімі портыкамі. Згодна плану 1795 г., ратуша была пабудавана на тым самым месцы, дзе стаяла старая.

План 1795 г.

План 1812 г.

Нямецкі здымак 1941 г.

* Артыкул падрыхтаваны па матэрыялах блога Мечыслава Яна Супрона

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: 24 часа это - ?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Беларуси

Забирать посылки из интернет-магазинов можно будет без очередей. В Беларуси появились почтоматы

Хотите узнать больше? «Белпочта» взяла на вооружение опыт соседних стран и запустила в эксплуатацию устройства самоослуживания. фото: belpost.by Пока введено в 0

Непоколебимая стабильность. Что изменится для белорусов в ближайшие пять лет

Хотите узнать больше? Свои выводы представил Центр новых идей, опубликовавший пилотный Индекс белорусского будущего. фото: m.my.mail.ru Индекс составлен по результатам 0

В «наркотическую» статью УК вносятся изменения

Хотите узнать больше? Нижний предел наказаний по ч. 2 и ч. 3 ст. 328 Уголовного кодекса будет уменьшен. фото: 1reg.by Об этом сообщил 20 сентября в Минске представитель 0

Ставка рефинансирования сохранится на уровне десяти процентов годовых

Хотите узнать больше? Ставка рефинансирования и процентные ставки по операциям регулирования ликвидности Национального банка сохраняются на текущем уровне. Данное решение 0

На белорусских банкнотах «поправят» орфографию и уберут подпись Прокоповича

Хотите узнать больше? Нацбанк объявил о планируемой модификации некоторых белорусских банкнот. Ввод в обращение банкнот нового дизайна планируется в 2019-2020 годах. 0

"Росатом": первый блок БелАЭС будет запушен до конца 2019 года

Хотите узнать больше? Госкорпорация "Росатом" подтверждает планы по вводу в эксплуатацию первого блока БелАЭС до конца 2019 года. Об этом шла сегодня речь на встрече 391

ООН определила место Беларуси в рейтинге развития человеческого потенциала

Хотите узнать больше? В рейтинге Беларусь находится в высокой группе, но пока располагается ниже своих соседей. фото: govorim-vsem.ru Индекс определяется на основе 360

МНС вынес на обсуждение проекты законов о новшествах в регулировании игорного бизнеса

Хотите узнать больше? Документы разработаны во исполнение указа президента о совершенствовании правового регулирования игорного бизнеса. фото: TripAdvisor.ru Министерство 374