Закрыть

Выберите город

Закрыть

Графічная рэканструкцыя рэнесанснай ратушы ў Гродна Фота

Гарадзенская ратуша – помнік архітэктуры эпохі рэнесансу (а потым класіцызму). Пачаткам яе будаўніцтва лічыцца канец XV ст., калі гораду было нададзена магдэбургскае права. Адзінымі графічнымі крыніцамі, якія дазваляюць уявіць пра тое як яна выглядала, з’яўляюцца гравюры М.Цюндта 1568 г. і Т.Макоўскага 1600 г.

 

Краязнаўца Кінковіч Антоні зрабіў свой варыянт рэканструкцыі ратушы.

У 1660-я гады будынак ратушы быў моцна пашкоджаны падчас нашэсця маскоўскага войска. У паўразбураным стане ратуша прастаяла амаль паўтара стагоддзя. У канцы ХVIII ст. была перабудавана ў класіцыстычным стылі. У 1946 г. бальшавіцкая ўлада яе знішчыла.

Напэўна, адзінаю крыніцаю, акая б магла даць уяўленне аб выглядзе ратушы, з’яўляецца гравюра Макоўскага 1600 г. Гравюра прадстаўляе ратушу як архітэктурную дамінанту не толькі рынку, але і ўсяго горада. Гэта быў двухпавярховы будынак, увенчаны вежай з высокім шпілем. Завяршэнне сценаў упрыгожвалі атыкі.

Архітэктар Ю. Кішык зрабіў сваю рэканструкцыю выгляду ратушы.

Праўда, аўтар амаль ігнаруе гравюру Макоўскага і плны Гародні пачатку XVIII ст., зробленыя шведамі і рускімі.

Сярод выяў еўрапейскіх рэнесансных ратуш можна звярнуць увагу на будынак ратушы ў польскім Tarnowie.

У агульных рысах ратуша вельмі нагадвае гарадзенскую, асабліва вежа. Яшчэ вельмі важнае падабенства – гадзіннік, які размешчаны ў вежы. Вядома, што у вежы гарадзенскай ратушы гадзіннік знаходзіўся да 1753 г., калі яго перанеслі пасля пажару ў вежу езуіцкага касцёлу.

Яшчэ адна падобная ратуша ў польскім Sandomierzu.

 

Па тэме:


Юры Гардзееў. Да пытання аб гісторыі гродзенскай ратушы (канец XV- XVIII стст.)
Дзесяць крокаў да аднаўленьня гарадзенскай староўкі. Рынак.

Дакладнае месцазнаходжанне ратушы нам вядома дзякуючы плану Гродна 1655г.

У 1660-я гады будынак моцна быў пашкоджаны падчас нашэсця маскоўскага войска, улады збіралі грошы на адбудову галоўнага будынку горада, але ваенныя пастоі, падаткавы цяжар замаруджвалі аднаўленчыя працы. На адбудову будынку яшчэ горш паўплывалі разбурэнні Паўночнай вайны.

На плане 1706 г. руіны будынку ратушы пазначаны як “базар”(1), а на скрыжаванні Замкавай вуліцы ды пд-зах боку Рынку камяніца, пазначаная як “ратуша”. У будынку закінутай ратушы размяшчаліся гандляры-габрэі.

Пасля сканчэння войнаў на тэрыторыі ВКЛ зноў унікла пытанне па адбудове ратушы, але габрэі-гандляры, якія канчаткова абаснаваліся тут, устройвалі нават бунты, не падпускаючы да сваіх “уладанняў” ураднікаў. Аднаго разу нават закідалі прыйшоўшых муляраў разам з бурмістрам камянямі і цэглай…

Падарожнік Вільгельм Шлемюлер, які наведаў Гародню ў час сойма 1752 г., занатаваў, што пасярод Рынку “бачны руіны велізарнага гмаху, дзе купцы раскладаюць тавар”.

Абрысы ратушы на плане 1758г.

На плане 1780 г. адсутнічае будынак ратушы:

Гісторык Юры Гардзееў лічыць, што будынак быў разабраны. На яго месцы у 1784 г. узнік будынак новай ратушы, пабудаванай у класіцыстычным стылі. Яна была аднапавярховаю, мела форму карэ. Паўночны і паўднёвы фасады  ўпрыгожвалі рызаліты з шасцюкалоннымі дарыцкімі портыкамі. Згодна плану 1795 г., ратуша была пабудавана на тым самым месцы, дзе стаяла старая.

План 1795 г.

План 1812 г.

Нямецкі здымак 1941 г.

* Артыкул падрыхтаваны па матэрыялах блога Мечыслава Яна Супрона

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Спутник планеты Земля?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Беларуси

Мининформ ограничил доступ к четырем ресурсам за ненадлежащую рекламу лекарств

Хотите узнать больше? Министерство информации Беларуси ограничило доступ к четырем интернет-ресурсам за ненадлежащую рекламу лекарств. Как сообщила пресс-служба 216

"Великий Камень" собрал уже более 346 миллионов долларов инвестиций

Хотите узнать больше? С начала реализации проекта по созданию Китайско-белорусского индустриального парка "Великий камень" в него инвестировано уже 346,8 млн долларов. 102

Синоптики обещают в выходные до 27 градусов тепла

Хотите узнать больше? Кратковременные дожди и до 27 градусов тепла ожидается в Беларуси в выходные. Как сообщили БЕЛТА в Республиканском центре по гидрометеорологии, 381

Большинству белорусских интернет-пользователей хватает на питание, необходимую одежду и обувь

Хотите узнать больше? Однако для таких покупок как хороший костюм, мобильный телефон, пылесос необходимо делать сбережения или одалживать деньги. Об этом свидетельствует 202

Более 160 тысяч белорусов зависимы от алкоголя

Хотите узнать больше? Около 163 тысяч белорусов состоят на учете с синдромом зависимости от алкоголя. Кроме того, около 90 тысяч наблюдаются из-за употребления алкоголя с 261

Летние месяцы бьют рекорды по числу несостоявшихся поездок за границу у белорусов

Хотите узнать больше? Всего за июнь пограничники выявили около 200 недействительных документов граждан Беларуси. фото: gpk.gov.by Как сообщается на сайте 292

Лукашенко призвал не допустить возрождения страшного прошлого

Хотите узнать больше? Как считает президент Беларуси, самым непостижимым явлением Второй мировой войны стали лагеря смерти. фото: president.gov.by Президент Беларуси 442

В России вступили в силу ограничения для неэкологичного транспорта

Хотите узнать больше? Власти России утвердили несколько новых дорожных знаков, которые будут ограничивать движение машин с высоким уровнем выбросов вредных веществ в 264