Закрыть

Выберите город

Топ-5 старадаўніх храмаў, якія пацярпелі ад рэстаўрацыі

Міністэрства культуры просіць Генпракуратуру распачаць крымінальную справу ў сувязі са змяненнем аўтэнтычнага выгляду помніка архітэктуры барока XVII стагоддзя - будынка былога Дабравешчанскага касцёла пры кляштары дамініканцаў у Клецку (зараз Царквы Уваскрашэння Хрыстова).
“Заўтра тваёй краіны” склаў топ-5 аб’ектаў, рэстаўрацыя якіх выклікае пытанні ў абаронцаў гісторыка-культурнай спадчыны.

Царква Уваскрашэння Хрыстова знаходзіцца ва ўласнасці праваслаўнага прыхода і месціцца ў будынку, узведзеным напрыканцы XVII стагоддзя ў якасці касцёла дамініканскага кляштара на ахвяраванні Станіслава Казімежа Радзівіла. Праваслаўнай царкве будынак быў перададзены напрыканцы XIX стагоддзя.
У 2008 годзе святар ініцыяваў усталяванне на царкве купала ў форме цыбуліны. Паколькі гэтая царква з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю 1-й катэгорыі, да змяненняў яе аблічча ў заканадаўстве патрабаванні асаблівыя. У законе «Аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны Рэспублікі Беларусь» выразна прапісана, што «знішчэнне або стварэнне пагрозы знішчэння матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў» з'яўляюцца парушэннем закону.

Змяненне гісторыка-культурных каштоўнасцяў, па нормах беларускага заканадаўства, з’яўляейцца магчымым толькі па рашэнні Савета міністраў, «калі гэтая неабходнасць выклікана правядзеннем мерапрыемстваў па ліквідацыі наступстваў стыхійных бедстваў, катастроф, ваенных дзеянняў». Аднак змены адбыліся. Хаця старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч куды толькі не звяртаўся, каб не дапусціць парушэння заканадаўства.
— Праблему можна было наогул прадухіліць, калі цыбуліны яшчэ не былі ўсталяваныя. Я звярнуўся ў Мінкультуры, у Мінаблвыканкам. Але прадпісанні ад гэтых устаноў мясцовыя ўлады праігнаравалі, — падкрэслівае Антон Астаповіч.

Цяпер ігнараванне пагражае крымінальнай справай. У атрыманым Астаповічам лісце за подпісам намесніка міністра культуры Віктара Кураша гаворыцца, што пракурор Клецкага раёна адмяніў пастанову Клецкага РАУС аб адмове ва ўзбуджэнні крымінальнай справы ў дачыненні да парушальнікаў заканадаўства пры перабудове помніка і накіраваў матэрыял у Клецкі РАУС для дадатковай праверкі.

Як адзначаецца ў лісце, на сакавік 2011 года Мінкультуры запланавала праверку выканання заканадаўства па ахове спадчыны з боку Клецкіх раённых уладаў. Антон Астаповіч у звязку з гэтым падкрэслівае, што праблема з касцёлам ў Клецкім раёне не адзіная. Там ёсць іншыя прыклады парушэння заканадаўства аб ахове гістрыка-культурных каштоўнасцяў.
Вось свежы прыклад — драўляную царкву Святога мучаніка Дыянісія ў вёсцы Заастравечча Клецкага раёна аздобілі сайдынгам. Між тым яна ўнесена ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў і рабіць нешта падобнае з ёй — значыць, зноў-такі парушаць заканадаўства.
— Магу таксама прывесці прыклад сядзібы ў Стралкове, якая была пабудавана ў пачатку мінулага стагоддзя ў стылі неакласіцызму. Зараз гэта прыватная ўласнасць. І ўсё б нічога, калі б у сядзібным доме не была разбурана гістарычная печ і не пабудаваны камін. Свіран даведзены да таго, што ў ім абваліўся дах, -- пералічвае Антон Астаповіч.
Наконт Царквы Уваскрашэння Хрыстова ў Клецку ён прытрымліваецца адназначнай пазіцыі – тое, што было зроблена, павінна быць дэмантавана.

— Нават калі гіпатэтычна разгледзець варыянт, што навукова-метадычная рада з існуючым варыянтам будынка пагодзіцца, зыходзячы з таго, што з значны перыяд да 20-х гадоў купалы стаялі на гэтым будынку, бо касцёл быў перададзены царкве. Але настойваю: вонкавы выгляд і формазавяршэнне купалаў адрозніваліся ад таго, што маецца там зараз. Таму мы і будзем дамагацца дэмантажу.
Па словах старшыні Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры, адна справа скласці адміністрацыйны пратакол ці нейкім іншым чынам пакараць вінаватых, а зусім іншая -- калі інвестар вымушаны вярнуць гістарычны выгляд гістрыка-культурнай каштоўнасці.
Нягледзячы на тое, што прыклад Царквы Уваскрашэння Хрыстова можа стаць адным з нямногіх станоўчых, што паказваюць пазітыўныя зрухі ў сферы аховы культурнай спадчыны, і вінаватыя ў парушэнні заканадаўства будуць прыцягнутыя да адказнасці, глабальна гэта сітуацыю не змяняе. Астаповіч падкрэслівае — тыя ці іншыя парушэнні заканадаўства ў галіне аховы гісторыка-культурнай спадчыны адбываюцца практычна па ўсёй Беларусі.
-- У беларусаў яшчэ не сфарміравалася стаўленне да гістарычных каштоўнасцяў як да культурнай адзінкі, якая не можа быць зменена толькі з-за таго, што камусьці здалося, што так будзе больш прыгожа ці лепш, -- лічыць Антон Астаповіч.
Вось Топ-5 аб’ектаў, рэстаўрацыя якіх выклікае пытанні ў Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры.

Аб'ект

 

Год і месца заснавання

 

У чым праблема

 

Барысаглебская (Каложская) царква

 

ХІІ стагоддзе

Гродна

 

Праект
рэканструкцыі зацвердзілі яшчэ ў 2008 годзе. Праект рэстаўрацыі — толькі адна
з магчымых навуковых рэканструкцый.

 

Царква
Узвышэння Святога Крыжа

 

1838 год

Вёска Гошчава Івацэвіцкага раёна

 

Помнік
драўлянай архітэктуры адрамантавалі на сучасны лад, патынкавалі, у вокны ўсталявалі
шклопакеты. На даху з'явіліся купалы-цыбуліны. Адзін купал паўстаў там, дзе
яго не было. Тамбур нарасцілі з выкарыстаннем сілікатных блокаў. Мясцовыя
улады не звяртаюць увагі на заўвагі спецыялістаў аб парушэнні заканадаўства.

 

Царква Барыса і Глеба

 

Збудаваная ў 1517–19 на месцы старажытнага храма ХІІ
ст

Наваградак

 

 

 

На царкве Барыса і Глеба
ўсталявалі пазалочаныя цыбулепадобныя купалы. Пры гэтым былі дэмантаваныя
шатровыя завяршэнні вежаў царквы. У Міністэрства культуры накіравана просьба
спыніць працы ў Наваградку і прыцягнуць да адказнасці тых, хто ініцыяваў і
дазволіў іх правядзенне.

 

Царква Святога прарока Іллі

 

Год пабудовы:
1881

Вёска Велямічы, Столінскі раён

 

Унікальная драўляная царква з рысамі стылю барока, гістарычна-культурная
каштоўнасць 2-й катэгорыі. У 2009 годзе ў выніку рэканструкцыі храма адбылося
знішчэнне барокавых купалаў на вежах і каваных чатырохканцовых крыжоў з
заменай іх пазалачонымі цыбулепадобнымі купаламі і васьміканцовымі крыжамі.

 

Царква Святога Іаана
Прадцечы

 

Збудаванне
1742 года, Вішнявец (Гавязна), Стаўбцоўскі раён

 

Тут паставілі залатыя цыбуліны без сур'ёзнага канструктарскага
разліку. У выніку цяжкія элементы прывялі да пашкоджання сцен будынка.
Праблему трымае пад увагай Міністэрства культуры.

 

 

 

Віктар ЛІСТАПАДАЎ

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Информация
Чтобы оставить комментарий - авторизуйтесь на сайте или зарегистрируйтесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Беларуси

Начался суд над столбцовским подростком, обвиняемым в убийстве учительницы и школьника

Хотите узнать больше? Минский областной суд рассматривает дело в закрытом судебном заседании. фото: tut.by Суд заседает в здании суда Столбцовского района. "Поскольку в 104

РБК: Беларусь является крупнейшим должником России в мире

Хотите узнать больше? Беларусь должна России в общей сложности 7,55 млрд долларов. В конце 2018 годазадолженность составляла 7,52 млрд долларов (данные Минфина Беларуси и 212

Валютные торги в понедельник ознаменовались падением российского рубля

Хотите узнать больше? Курс доллара по отношению к российскому рублю впервые с февраля превысил 67 руб. По отношению к белорусскому рублю российская валюта подешевела на 83

Качественный белорусский поликарбонат это миф или реальность?

Хотите узнать больше? В статье распросим представителя крупнейшиго производителя поликарбоната в Беларуси о том, как же выбрать надежный материал.  510

Минск "заскочил" в рейтинг Лучших студенческих городов мира

Хотите узнать больше? Минск попал в рейтинг Лучших городов для студентов QS – 2019, заняв 120-е место среди 120-ти возможных. Компания QS Quacquarelli Symonds выпустила 65

Возрастная дискриминация на рабочем месте: кто в Беларуси в группе риска?

Хотите узнать больше? Традиционно считается, что чаще всего вопрос возрастной дискриминации касается людей старшего возраста. Однако, как показал опрос, с дискриминацией 78

Белорусские танкисты заняли второе место на Армейских международных играх

Хотите узнать больше? Победу в финальной эстафете конкурса «Танковый биатлон» одержали россияне. фото: mil.by Белорусы стали вторыми, на третьем месте команда из 60

Лукашенко поставил задачу перерабатывать весь лесной ресурс

Хотите узнать больше? Президент поручил разработать в стране программу по вовлечению в оборот низкокачественной деловой древесины. фото: umocpartner.ru Об этом шла речь 68