Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

На месцы «Малой Еўропы» некалі была бібліятэка

На месцы «Малой Еўропы» некалі была бібліятэка

Калі ў Горках была створана першая гарадская бібліятэка (не лічачы бібліятэкі ў Горы-горацкіх земляробчых установах), дакладна не вядома. З «Летапiса горада Горкi» вядома, што ў 1890 годзе была арганізавана першая прыватная гарадская бібліятэка, якую заснаваў мешчанін М.Мордухаў. А праз 10 гадоў у 1900 годзе была створана прыватная бібліятэка Вольфа.

Што гэтыя ўстановы сабой уяўлялi – не вядома. Але ў 1913 годзе ў Горках быў надрукаваны ў друкарні В.А.Хейнкiна «Каталог кніг Горацкай бібліятэкі», у якім ёсць шмат цікавых звестак. Хутчэй за ўсё гэта каталог бібліятэкі Волфа.

Гэты каталог знайшоў у аддзеле рэдкай літаратуры Нацыянальнай расійскай публічнай бiблiятэкi ў Санкт-Пецярбургу кандыдат юрыдычных навук Данiiл Пятроў. Яго сваякі жывуць у Горках і вельмі цікавіцца гісторыяй нашага горада. Менавіта Пятроў даслаў мне гэты каталог.

З каталога (ён больш за 100 старонак) відаць, што каб карыстацца бібліятэкай, трэба было атрымаць абанементную кніжку і ўнесці грашовы заклад: дарослым – адзін рубель, дзецям – 25-30 капеек. Акрамя таго была штомесячная плата: ад 10 да 25 капеек.

Выдавалі толькі адну кнігу. Калі чытач хацеў узяць дзве кнігі або вельмі каштоўную (дарагую), то павінен быў заплаціць дадатковы (двайны) заклад.

А што было рабіць тым, у каго не было грошай, а чытаць кнігі хацелася?

Такіх людзей у каталогу называлі «несостоятельными подписчиками». Яны маглі ў выглядзе закладу даць кнігу, якая ў іх была. Ну а калі і такой магчымасцi не было, то трэба было знайсці «поручителя». Словам, хто хацеў чытаць, той меў такую магчымасць, толькі трэба было прыкласці намаганні.

Кнігі для чытання выдаваліся толькі на адзін месяц, а зноў атрыманыя і часопісы – на адзін тыдзень. Было пакаранне за пратэрміноўку: у першым выпадку за кожны дзень – адна капейка, у другім – тры капейкі.

Многа гэта ці мала па тых часах? Вырашайце самі. Заробак кваліфікаванага рабочага быў у 1913 годзе 90 рублёў, а некваліфікаванага – 36. А цэны былі такія: хлеб каштаваў паўтары капейкі за фунт (400 г.), фунт ялавічыны – 12 капеек, цукру – 9 капеек, пуд мукі пшанічнай – адзін рубель 65 капеек. Вядро гарэлкі каштавала 96 капеек. Так што карыстанне бібліятэкай было адносна даступным.

З «Каталог кніг Горацкай бібліятэкі» відаць, што ўся літаратура была падзелена на шэсць раздзелаў: руская мастацкая літаратура, замежная, дзіцячая, па геаграфіі і прыродазнаўстве, грамадскія пытанні і філасофскія навукі, кнігі на старажытнаяўрэйскай (іўрыт) і жаргоне (ідыш) мовах.

Колькі ўсяго лічылася кніг, з каталога не бачна. Аднак, напрыклад, у першых раздзелах было па некалькi сотняў найменняў вядомых рускiх i замежных пiсьменнiкаў, па грамадскіх пытаннях і філасофскіx навуках мелася каля 200 найменняў. Сярод іх кніга Ф.Энгельса «Паходжанне прыватнай уласнасці і дзяржавы». Мабыць, чытаць класіка марксізму ў той час не забаранялася.

Па геаграфіі і прыродазнаўстве было больш за 100 найменняў кніг, на іўрыце і ідыш – каля 90 найменняў.

Было шмат кніг вядомых аўтараў па псіхалогіi, педагогіцы, філасофіі, палітычнай эканоміі і антрапалогіі.

Бібліятэка мела і 82-томны энцыклапедычны слоўнік «Бракгаўза і Ефрона», але на дом гэтыя тамы не выдаваліся.

Зробiм вывад: нават пражываючы ў такiм невялiчкiм павятовым мястэчку як Горкi, той, хто прачытаў бы гэтыя кнiгi, быў бы дужа адукаваным чалавекам.

Яшчэ трэба адзначыць, што бібліятэка працавала толькі дзве гадзіны (з 15 да 17 гадзін) штодня, акрамя суботы.

У каталогу таксама пісалася, што бібліятэка з падзякай прымае ахвяраванні як кнігамі, так і грашыма. Быў у бібліятэцы спецыяльны сшытак, куды чытачы маглі напісаць свае пажаданні, у прыватнасці, назваць кнігі, якімі варта было папоўніць бібліятэчны фонд.

Дададзім таксама, што бібліятэка выпісвала пяць часопісаў для дарослых: «Русское богатство», «Рассвет», «Новый восход», «Новая жизнь», «Новый журнал для всех», «Вестник». Два часопісы для дзяцей: «Колосья» і часопіс на іўрыце.

А дзе ж працавала бібліятэка? Як сведчыць у кнiзе «Позавчера и сегодня» наш зямляк, вядомы пiсьменнiк Леў Разгон, бiблiятэка знаходзiлася ў будунку дваранскага сходу. У час Вялiкай Айчынная вайны будынак быў зруйнаваны, i зараз на гэтым месцы – гандлёвы цэнтр «Малая Еўропа».

Вось што нам стала вядома з гісторыі бібліятэчнай справы ў Горках. I ўсё гэта дзякуючы знаходцы Данiiла Пятрова. Вялікае яму за гэта дзякуй! Уладзімір Ліўшыц

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Горок

Сельскохозяйственных роботов будут выпускать в Горках

Хотите узнать больше? БГСХАГоркиинновационное развитиеновые производстваобразованиесельское хозяйствоНаучно-технический центр «БелАгроРобот» намерен организовать в Горках 723

Горецкий «Сокол» победно стартовал в финале республиканских соревнований по хоккею «Золотая шайба» в старшей группе дивизиона «А»

Хотите узнать больше? Горецкий районГоркипобедысоревнования по хоккею «Золотая шайба»хоккейГорецкий «Сокол» победно стартовал в финале республиканских соревнований по 896

Горецкий «Сокол» поборется за награды финала республиканских соревнований «Золотая шайба» в старшей группе дивизиона «А»

Хотите узнать больше? Горецкий районГоркисоревнования по хоккею «Золотая шайба»хоккейГорецкий «Сокол» представит Могилевскую область в финале республиканских соревнований 956

Финалиста турнира «Золотая шайба» от Могилевской области в старшей группе дивизиона «А» определят 20-21 декабря в Горках

Хотите узнать больше? Горкисоревнованиясоревнования по хоккею «Золотая шайба»ШкловКоманды-участницы финального этапа республиканских соревнований среди детей и подростков 1 386

Выдающийся советский биатлонист Александр Тихонов подарил библиотеке БГСХА более 200 ценных книг

Хотите узнать больше? БГСХАбиблиотекиГоркиЧетырехкратный олимпийский чемпион и одиннадцатикратный чемпион мира по биатлону Александр Тихонов подарил библиотеке БГСХА 212 1 528

Детская академия «Динамо-Брест» создаст филиал в Шкловском районе

Хотите узнать больше? ГоркифутболШкловский районДетская академия «Динамо-Брест» создаст свой филиал в агрогородке Александрия Шкловского района. Он распахнет двери в 1 701

Инспектор по Могилевской области Аппарата Совета Министров Беларуси Анатолий Юрастов проведет личный прием граждан в Горках

Хотите узнать больше? Горкиличный прием гражданИнспектор по Могилевской области управления регионального развития главного управления по делам государственных органов 2 441

В Горках годовалый мальчик выпил кислоты вместо газировки

Хотите узнать больше? ГоркидетипроисшествиеВ Горках годовалый мальчик получил химожог, перепутав кислоту с газировкой. Об этом сообщили в Следственном комитете. Инцидент 2 583