Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

4 красавіка споўнілася 455 гадоў ад нараджэння Льва Сапегі

4 красавіка споўнілася 455 гадоў ад нараджэння Льва Сапегі

Староста слонімскі, вялікі канцляр Вялікага княства літоўскага, вялікі гетман літоўскі, аўтар Статуту ВКЛ 1588 года Леў Сапега вывеў свой род на першыя пазіцыі ў тагачаснай дзяржаве беларусаў і залатымі літарамі ўпісаў сваё імя ў гісторыю сярэднявечнай Еўропы. Але Слоніму і слонімцам Леў Сапега дарагі яшчэ і як выдатны гаспадар нашага старажытнага горада. Плошча імя Льва Сапегі ў Слоніме — таму сведчанне.  

Праваслаўны Сапега атрымаў перадавую пратэстацкую адукацыю: спачатку ў Нясвіжскай школе, якой апекаваўся сам Мікалай Радзівіл Чорны, а пасля — ад 13-гадовага ўзросту — у Лейпцыгскім універсітэце.

Яму давалася рымскае і царкоўнае права, яго захапляла мастацтва Рэнесансу. Кароль і вялікі князь Сцяпан Батура, да якога Сапегу прынялі на службу па вяртанні на радзіму, быў уражаны эрудыцыяй юнака.

У 23-гадовым веку Леў быў ужо сакратаром гаспадарскім, а праз год — пісарам гаспадарскім у Канцылярыі ВКЛ.

Ён ініцыяваў стварэнне Трыбунала ВКЛ — найвышэйшага суду краіны.

Магутны інтэлект знаходзіў прымяненне не толькі ў юрыспрудэнцыі, але і ў палітыцы, фінансах. Быў ён і ваяром: маладым браў удзел у Лівонскай вайне, сабраны на яго грошы гусарскі полк удзельнічаў у аблозе Пскова Батурам.

Наступны кароль, Жыгімонт Ваза, даручыў Сапегу працу над трэцяй рэдакцыяй Статуту ВКЛ — зводу законаў краіны.

У 1588 — у 31-гадовым узросце — Сапега выдае за свае грошы Статут.

Пра яго якасць і ўніверсальнасць можа сведчыць тое, што нашы продкі будуць карыстацца ім да 1840 года.

«Чалавеку годнаму нічога не мусіць быць даражэйшым за вольнасць», — пісаў Сапега ў прадмове да Статуту.

У 1589 Леў Сапега робіцца канцлерам ВКЛ (прэм’ер-міністрам, калі можна так умоўна накладаць тагачасныя пасады на сённяшнія рэаліі) і застанецца ім 34 гады. Пазней Сапега акумулюе ў руках яшчэ большую ўладу: у 1621 ён зробіцца ваяводам віленскім (г.зн. кіраўніком сталічнага рэгіёна ВКЛ), а ад 1625 — і вялікім гетманам літоўскім (міністрам абароны).

Слонім, Ружаны, Зэльва, Ласосін, Асвея, Бешанковічы, Бялынічы, Цяцерын, Круглае, Дзятлава, Чарнобыль, Іказнь, Друя, Свіслач, Магілёў, Куранец, Маркава, Мядзел — і гэта яшчэ не поўны пералік уладанняў Сапегі.

Яго багацце дазваляла яму фінансаваць вайну са Швецыяй за Інфлянты. Ён жа быў і адным з натхняльнікаў паходу на Маскву ў пачатку XVII ст.

Сапега нарадзіўся праваслаўным, пад уплывам Мікалая Радзівіла прыняў кальвінізм, а ў 1588 перахрысціўся ў каталіцтва.

Ён падтрымліваў ідэю царкоўнай уні, бо бачыў у ёй сродак дасягнуць рэлігійнага міру.

Але Сапега рэзка выступаў супраць гвалтоўнага насаджэння любой веры.

Дыпламат Сапега ўзначальваў дыпламатычныя місіі ВКЛ у Маскве, мецэнат Сапега будаваў храмы — касцёлы (у т.л. Віленскі касцёл Св. Міхаіла, дзе пасля быў пахаваны), уніяцкія і праваслаўныя цэрквы, — адкрываў школы, шпіталі, прытулкі, кніжнік Сапега сабраў у сваіх маёнтках бібліятэку з трох тысяч тамоў.

Сапега — як і Скарына, Гусоўскі, Астрожскі — быў адным з увасабленняў таго самага «залатога веку» беларускай гісторыі, адзначае сайт http://www.gazetaby.com/ са спасылкай на “Нашу Ніву”.

Леў Сапега жыве ў шматлікіх гістарычных працах, у апавяданнях, аповесцях, раманах і вершах. А найбольшым і найбліжэйшым ад нас матэрыяльным помнікам Льву Сапегу сёння можна лічыць велічны Ружанскі палац, які пачаў стварацца пры ім, і які цяпер пакрысе рэстаўруецца.

Такая вось повязь часоў.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: 24 часа это - ?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Слонима

Музей в храме. В слонимской синагоге начнутся работы по реконструкции

Хотите узнать больше? Реставрация синагоги в Слониме стала темой предметного разговора во время очередного визита официальной иностранной делегации в райцентр. В ее 19

Ловись рыбка! На Щаре прошел ежегодный турнир по любительскому лову рыбы

Хотите узнать больше? 14 октября на реке Щара в районе деревни Тальковщина прошел ежегодный турнир по любительскому лову рыбы спиннингом «Осенняя Щара 2017». Организатором 32

Артист Юрий Жигамонт встретился со слонимчанами

Хотите узнать больше? 14 октября в актовом зале цетра творчества детей и молодежи (ул. Первомайская,10) состоялась творческая встреча самого известного «дылетанта» 39

«Выбирай сердцем!»: Самый известный «дилетант» Беларуси приглашает на творческую встречу в Слониме

Хотите узнать больше? В октябре в рамках кампании по профилактике сердечно-сосудистых заболеваний проходит серия творческих встреч с актером и телеведущим Юрием 30

В Слонимском районе сельчанин избил другого костылем

Хотите узнать больше? Два хорошо знакомых местных жителя случайно встретились у магазина и поспорили из-за разницы в зарплатах во время работы в одном месте. Старший из 26

Бойкая торговля шла на выставке-ярмарке в Слониме

Хотите узнать больше? 30 сентября в Слониме прошла выставка-ярмарка сельскохозяйственной продукции.  Традиционно на улицах Оперная и Коссовский тракт,100 (автостоянка в 62

К 100-летию белорусской милиции. В Слониме прошел смотр-конкурс художественной самодеятельности среди стражей правопорядка области

Хотите узнать больше? В районном центре культуры и отдыха прошел традиционный смотр-конкурс художественной самодеятельности среди коллективов органов и подразделений 59

На уроки без барьеров. Школьники Слонима за знаниями будут ездить на лифте

Хотите узнать больше? В скором времени он начнет работать в четырехэтажном здании школы. – В средней школе №9 в Слониме есть классы интегрированного обучения, где учатся 55