Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

7 снежня спаўняецца 90 гадоў Таварыству Беларускай Школы – ТБШ!

7 снежня спаўняецца 90 гадоў Таварыству Беларускай Школы – ТБШ!
У міжваеннай Заходняй Беларусі гэтае скарачэнне – ТБШ – стала легендарным. Яно азначала барацьбу за правы беларусаў за навучанне на роднай мове, за права называцца і быць народам, за права як пісаў Янка Купала “Людзмі звацца”.
Таварыства Беларускай Школы было заснавана ў Вільні ў 1921 годзе як арганізацыя, якая дзейнічала на тэрыторыі так званай Сярэдняй Літвы. А вось 7 снежня 1921 г. у Радашкавічах на Міншчыне сабраліся больш за дзевяноста лепшых прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі і стварылі Таварыства Беларускай Школы – арагнізацыю, якая на тэрыторыі ўсёй Заходняй Беларусі (якая па Рыжскаму мірнаму дагавору адыйшла да Польшчы) павінна была стаць галоўнай культурна-асветніцкай арганізацыяй беларускага народа. Сярод заснавальнікаў ТБШ былі Максім Гарэцкі, Адам ксёндз Станкевіч, Браніслаў Тарашкевіч, Антон Луцкевіч і многа іншых прадсатўнікоў беларускай навуковай і грамадскай эліты.
На Гродзеншчыне (у Гродзенскім павеце) існавала каля 50 гурткоў ТБШ, якія гуртавалі некалькі тысяч членаў. Некаторыя беларускія вёскі ўступалі ў ТБШ амаль цалкам. Напрыклад на Скідзельшчыне ў ТБШ і Беларускай Сялянска-Работніцкай Грамадзе ёсць вёска Раўкі, дык у ёй у гэтых арганізацыях былі амаль усе. Шмат гурткоў было на Слонімшчыне, Навагрудчыне, Віленшчыне. У 1927 – 1928 гг. ТБШ аб’ядноўвала ў сваіх шэрагах каля 20 тысяч актыўных членаў. У Гродне існавала павятовая (акружная) Управа ТБШ, штаб-кватэра якой знаходзілася на вуліцы Ажэшкі (у цяперашнім будынку аддзялення 426). Кіравалі гродзенскім ТБШ такія асобы як Пётар Сяўрук са Скідзеля, Піліп Кізевіч і Надзея Ламашэвіч з Гродна.
ТБШоўцы стваралі прыватныя беларускія школы (дзяржаўных беларускіх школ улады адчыняць не хацелі), засноўвалі бібліятэкі, ставілі тэатральныя пастаноўкі. У ТБШ тады згуртаваліся сапраўды лепшыя сілы Беларусі – інтэлігенцыя, рабочыя, начытаныя і адукаваныя сяляне. Членства ў гэтай арганізацыі не давала яе сябрам ніякіх выгод. Наадварот, ТБШоўцы знаходзіліся пад пастаянным наглядам адпаведных ворганаў, іх часта арыштоўвалі, судзілі, збівалі. Ды і ў савецкі час старыя члены ТБШ стараліся не паказваць, што яны змагаліся за лепшую долю Беларусі ў шэрагах гэтай арганізацыі, бо за гэта лёгка было загрымець у сталінскі лагер. Многія з членаў ТБШ удзельнічалі ў арганізацыі антыфашысцкага партызанцкага руху, загінулі на фронце.
Як арганізацыя ТБШ адрадзілася ўжо ў незалежнай Беларусі, у 1996 годзе. Арганізацыя займаецца папулярызацыяй беларускай мовы, арганізоўвае конкурсы для навучэнцаў, займаецца кнігавыдавецтвам.
У дадатку прапануем “Спісак Гурткоў ТБШ Горадзенскага павета” прыкладна за 1927 год. У гэтым спісе імёны толькі трох членаў кожнага гуртка – старшыні, намесніка і скарбніка. Калі хто знойдзе сваіх дзядоў-прадзедаў – можаце імі па праву ганарыцца.

Горадзенскі ст. Язэп Клімовіч
сэкр. Надзя Ламашэвіч
скарбнік Піліп Кізевіч
Скідэльскі ст. Пётр Сяўрук
сэкр. Міхась Войтас
скарб. Сцяпан Цівінскі
Пузавіцкі (цяпер вёска Партызанская на Скідзельшчыне)
ст. Даніла Скварнюк
сэкр. Рыгор Быцкевіч
скарб. Марта Варона
Пяшчанскі ст. Дамян Лойша
сэкр. Міхал Каскевіч
скарб. Мікалай Шмойла
Хвайнянскі ст. Павел Лазавік
сэкр. Юрый Чобат
скарб. Антось Сіткевіч
Стралецкі ст. Міхась ???
сэкр. Сцяпан ???
скарб. Павел Гарошка
Галавацкі ст. ??? Жук
сэкр. ??? Пракаповіч
скарб. Макар Батура
Раўкоўскі ст. Мікалай Сіткевіч
сэкр. Юры Лобан
скарб. Мікалай Кавалевіч
Каўшоўскі ст. Рыгор Шагун
сэкр. Рыгор Дашкевіч
скарб. Васіль Дашкевіч
Харціцкі ст. Янка Кавейша
сэкр. Аўгені Байкоўскі
скарб. Вольга Анацкевіч
Глінянскі кір. Юры Літвін
Шкленскі ст. Янка Таранка
сэкр. Міхась Касцевіч
скарб. Уладзімір Гардзей
Якубавіцкі ст. Уладзімір Сінкевіч
сэкр. Янка Траян
скарб. Янка Верабей
Сухарскі кір. Уладзімер Ушкевіч
Шчанецкі кір. Ігнат Мука
Бандарскі ст. Уладзімер Курыловіч
сэкр. Люба Зорко
скарб. Панцеляймон Сыты
Азёрскі ст. Меленцэвіч Сцяпан
в. ст. Янка Шышко
сэкр. Язэп Шышко
скарб. Мікалай Таранко
Лакноўскі ст. Мацей Таранко
сэкр. Янка Гарбанюк
скарб. Міхась Кірэй
Стрыеўскі ст. Павел Федаровіч
сэкр. Сцепаніда Савашчэня
скарб. Алекс. Гузік
Каневіцкі ст. Міхась Грыгаровіч
Дубнаўскі ст. Лявон Касцечко
сэкр. Сцяпан Сіткевіч
скарб. Адам Курута
Запольскі кір. Васіль Салалайка
Паніжанскі ст. Банадык Капыцкі
сэкр. Давыд Філян
скарб. Міхась Мату??
Глядавіцкі кір. Міхась Ба???ач
Шчарбавіцкі кір. Юры Мажэйко
Дзенькаўскі ст. Сяргей Оскірко
сэкр. Янка Дзенісевіч
скарб. Язэп Ярашук
Свіслацкі ст. Ціхан Сурба
сэкр. Давыд Ядзешка
Баранаўскі кір. Міхал Бараноўскі
Лікоўскі кір. Раман Паўлюкевіч
Бераставіцкі ст. Васіль Вырва
сэкр. Алесь Дзешко
скарб. Анна Дзешко
Алекшыцкі кір. Калейнік Сымон
Эмінаўскі ст. Міхаіл Зданчук
сэкр. Міхаіл Курман
скарб. Пётр Пілюта
Палаткоўскі ст. Міхал Чукало
сэкр. Сцяпан Захаркевіч
скарб. Янка Карытнік
Верцялішскі кір. Андрэй Ласевіч
Прыгодзічскі ст. Андрэй Жыгало
сэкр. Мікалай Гаўрылік
скарб. Сцяпан Жнівень
Казмяроўскі кір. Ганец Сцяпан
Забагонніцкі кір. Аляксанр Шахнюк

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Сколько лет в веке? (ответ числом)

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Гродно

Сенаторы обсудили в Гродно законодательные нормы, содействующие деловой инициативе и повышению инвестиционной привлекательности страны

Хотите узнать больше? На примере гродненских предприятий они изучили практику применения Закона «О хозяйственных обществах». В облисполкоме состоялся круглый стол 33

В областном драматическом театре состоялся торжественный вечер, посвященный Дню химика

Хотите узнать больше? В нем приняли участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович, председатель Гродненского горисполкома Мечислав Гой. Заместитель 25

В Гродно открылся международный турнир по боксу памяти Героя Советского Союза Виктора Усова

Хотите узнать больше? В торжественной церемонии открытия соревнований приняли участие  помощник Президента Республики Беларусь – инспектор по Гродненской области,  47

Белорусско-российская конференция по охране труда проходит сегодня в Гродно

Хотите узнать больше? XIV Белорусско-российская конференция «Совершенствование подходов к обеспечению охраны труда в организациях. Опыт Республики Беларусь и Российской 92

Раскрываем секреты ухода за памятниками, и почему надгробия стоит купить в «ГродСтоун»

Хотите узнать больше? Теплые погожие дни и настоящая весна – еще один повод посетить кладбище и навести порядок на могиле усопших родных и близких. Если вы пока не успели 72

Музейная экспозиция «Уцелевшие в огне» открылась на форте №4 Гродненской крепости

Хотите узнать больше? В церемонии открытия  принял участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович. – Сегодня открывается очередная музейная экспозиция, 46

Современная амбулатория открылась в агрогородке Гольшаны Ошмянского района

Хотите узнать больше? В торжественной церемонии открытия амбулатории приняли участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович, депутат Палаты представителей 99

В Гродно состоялось торжественное открытие энергоэффективного дома второго поколения

Хотите узнать больше? Церемония введения в эксплуатацию 120-квартирного энергоэффективного дома по улице  Дзержинского, 23а прошла в субботу, 20 мая, с участием 117