Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Некалькі дзён таму “Гродзенская праўда” надрукавала артыкул “Как проходит реконструкция дворцово-паркового комплекса в Святске?“. У тэксце ідзе размова пра, здавалася б, цалкам пазітыўную падзею – заканчэнне ачысткі воднай сістэмы Свяцка і пераход да рэстаўрацыі палаца.

Як жа доўга гродзенцы чакалі гэтага дня, гадамі змагаючыся хоць бы за аднаўленне зліўных сістэм палаца, адсутнасць якіх бязлітасна нішчыла будынак і галерэі! Яшчэ б, бо палацава-паркавы ансамбль у Свяцку, узведзены італьянскім архітэктарам Джузэпэ Сака для магнатаў Валовічаў – унікальны для ваколіц Гродна. Гэта адзінае тварэнне Сака, якое дайшло да нас у першапачатковым выглядзе і ці не адзіны на Гарадзеншчыне палац, дзе нават захаваліся інтэр’еры некаторых залаў!

Аднак першапачатковая радасць хутка азмрочылася пасля ўважлівага разгляду праекта рэстаўрацыі палаца і фразы аўтара аб тым, што “планируется освободить основное здание от мансарды – надстройки третьего этажа советских лет”, пiша “Твой Стыль”. Такім чынам, у палаца будуць дэмантаваць найбольш характэрную ягоную асаблівасць – так званы “ламаны” барочны дах, характэрны для пабудоваў эпохі барока! Пры чым выдаюць гэты дах за “надбудову савецкіх часоў”.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так выглядае палац у Свяцку з птушынага палёту сёння.

А такі выгляд прапануюць яму надаць рэстаўратары. Просім звярнуць увагу на дах палаца.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пасля справядлівых каментараў гарадзенскіх гісторыкаў і дэманстрацыі фотазымка палаца пачатку 1930-х гг. (усё з той самай мансардай), журналістка Святлана Мурына змяніла аргументацыю, напісаўшы ў дадатак да свайго ўласнага артыкула наступнае (мова і арфаграфія захаваныя):

“При написании материала я […] учла компетентное мнение научного руководителя, главного архитектора проекта Людмилы Ивановой и искусствоведа Ольги Кикуня (ОАО “Белрестоврация”).

При изучении истории дворца Воловичей были найдены фотографии 20-х годов минувшего века, где дворец не имеет мансарды. Она появилась в 30-е годы и была предназначена для размещения больничных палат. Реконструкция же предусматривает возвращение зданию первоночального облика 18 века.

Этот проект утверждён Белорусской республиканской научно-практической Радой по вопросам историко-культурного наследия при Министерстве культуры Республики Беларусь.”

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Фотаздымак палаца ў Свяцку з класічным барочным дахам. Пачатак 1930-х гг.

Выходзіць, што мансарда ўсё ж не “надбудова савецкіх часоў” а вынік рэканструкцыі 1930-х гг.! Паверым на слова, але паўстае пытанне – як можна на аснове гіпатэтычнага здымка 1920-х гг. (калі ён існуе) меркаваць пра выгляд палаца ў 1770-х гг.? Гэта як меркаваць па малюнку Каложы сярэдзіны ХІХ стагоддзя, што царкава выглядала таксама ў момант яе пабудовы ў ХІІ стагоддзі. Відавочны абсурд.

UPD. Фото 1920-ых (http://orda.of.by/.lib/aftanazy/rezyd/t3/139?m=33.7,40.6)

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Нават калі дапусціць, што такі здымак існуе (падкрэслім яшчэ раз, мы яго не ведаем), то гэта зусім не значыць, што палац не перабудоўваўся цягам ХІХ стагоддзя, не цярпеў пад час Першай Сусветнай вайны і што нізкі дах 1920-х гг. можа быць проста часовым пакрыццём перад навуковай рэстаўрацыяй.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так зменіцца выгляд палацу з выпадку перабудовы даху. Згадзіцеся, на карысць комплексу гэта яўна не пойдзе.

Доказам наяўнасці такога нізкага даху ў палаца павінны быць як мінімум праектныя малюнкі будынка канца XVIII стагоддзя або хаця б работы якога мастака пачатку XIX ст. Дзе яны? Перакананы, што ў сабраных навукоўцамі-праектантамі матэрыялах такіх выяваў няма.

Можа варта заплюшчыць вочы, сказаўшы сабе: хай робяць які захочуць дах, абы аднавілі сам будынак? Але гэта было б безумоўным злачынствам! Кожны, хто быў у Свяцку, бачыў, што высокі дах – гэта галоўнае, што прыдае палацу ўрачыстасці і велічнасці.

І нарэшце, самае галоўнае – такі дах – неад’емная рыса стылю пераходнага ад барока да класіцызму і рыса творчасці самога каралеўскага архітэктара Джузэпэ Сака. Глянем на ягоныя тварэнні: Новы Замак або крывую афіцыну (музычны філігель) на плошчы Тызенгаўза, або на гарадзенскія палацы Сангушак, Сапегаў, Радзівілаў – усе яны ў XVIII стагоддзі мелі менавіта такія мансардныя “ламаныя” барочныя дахі.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Класічная гарадзенская камяніца XVIII ст. з ламаным барочным дахам.

Такі самы барочны дах меў будаваны Дж.Сака Новы Замак у Гродне.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

На малюнку Ю.Пешкі 1840-х гг. Новы Замак у Гродне яшчэ мае барочны дах.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Першапачатковы выгляд спраектаванага і пабудаванага Дж.Сака музычнага флігеля на Плошчы Тызенгаўза.

Глянем нарэшце на ацалелы шэдэўр вялікага архітэктара – палац познанскіх біскупаў. Ён амаль як Свяцк і таксама мае барочны дах. Хочацца спытаць шаноўных даследчыкаў, а разам з імі і аўтара артыкула: гэта таксама “надбудовы савецкіх часоў”?

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пабудаваны Дж.Сака палац познаньскіх біскупаў у Цёнжне. Гэта, фактычна, палац у Свяцку з адным дадатковым паверхам. Як бачым, у палаца ўсё той жа барочны дах, названы журналісткай “ГП” “мансардай савецкіх часоў”.

Гродзенскія гісторыкі ў самым хуткім часе звернуцца ў міністэрства культуры за афіцыйнымі тлумачэннямі на прадмет запланаванай “рэканструкцыі” палаца, а пакуль спадзяемся, што журналісты, якія ўзяліся за асвятленне сітуацыі ў прэсе на старонках СМІ, надрукуюць больш грунтоўны матэрыял, дзе дакажуць, што ў XVIII стагоддзі палац у Свяцку не меў цудоўнага манстарднага даху.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Менавіта такі выгляд палаца ў Свяцку найбольш адпавядае духу эпохі і ягонаму сапраўднаму гістарычнаму абліччу.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Сколько лет в веке? (ответ числом)

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Гродно

Сенаторы обсудили в Гродно законодательные нормы, содействующие деловой инициативе и повышению инвестиционной привлекательности страны

Хотите узнать больше? На примере гродненских предприятий они изучили практику применения Закона «О хозяйственных обществах». В облисполкоме состоялся круглый стол 37

В областном драматическом театре состоялся торжественный вечер, посвященный Дню химика

Хотите узнать больше? В нем приняли участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович, председатель Гродненского горисполкома Мечислав Гой. Заместитель 29

В Гродно открылся международный турнир по боксу памяти Героя Советского Союза Виктора Усова

Хотите узнать больше? В торжественной церемонии открытия соревнований приняли участие  помощник Президента Республики Беларусь – инспектор по Гродненской области,  48

Белорусско-российская конференция по охране труда проходит сегодня в Гродно

Хотите узнать больше? XIV Белорусско-российская конференция «Совершенствование подходов к обеспечению охраны труда в организациях. Опыт Республики Беларусь и Российской 92

Раскрываем секреты ухода за памятниками, и почему надгробия стоит купить в «ГродСтоун»

Хотите узнать больше? Теплые погожие дни и настоящая весна – еще один повод посетить кладбище и навести порядок на могиле усопших родных и близких. Если вы пока не успели 75

Музейная экспозиция «Уцелевшие в огне» открылась на форте №4 Гродненской крепости

Хотите узнать больше? В церемонии открытия  принял участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович. – Сегодня открывается очередная музейная экспозиция, 49

Современная амбулатория открылась в агрогородке Гольшаны Ошмянского района

Хотите узнать больше? В торжественной церемонии открытия амбулатории приняли участие заместитель председателя облисполкома Виктор Лискович, депутат Палаты представителей 102

В Гродно состоялось торжественное открытие энергоэффективного дома второго поколения

Хотите узнать больше? Церемония введения в эксплуатацию 120-квартирного энергоэффективного дома по улице  Дзержинского, 23а прошла в субботу, 20 мая, с участием 121