Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Некалькі дзён таму “Гродзенская праўда” надрукавала артыкул “Как проходит реконструкция дворцово-паркового комплекса в Святске?“. У тэксце ідзе размова пра, здавалася б, цалкам пазітыўную падзею – заканчэнне ачысткі воднай сістэмы Свяцка і пераход да рэстаўрацыі палаца.

Як жа доўга гродзенцы чакалі гэтага дня, гадамі змагаючыся хоць бы за аднаўленне зліўных сістэм палаца, адсутнасць якіх бязлітасна нішчыла будынак і галерэі! Яшчэ б, бо палацава-паркавы ансамбль у Свяцку, узведзены італьянскім архітэктарам Джузэпэ Сака для магнатаў Валовічаў – унікальны для ваколіц Гродна. Гэта адзінае тварэнне Сака, якое дайшло да нас у першапачатковым выглядзе і ці не адзіны на Гарадзеншчыне палац, дзе нават захаваліся інтэр’еры некаторых залаў!

Аднак першапачатковая радасць хутка азмрочылася пасля ўважлівага разгляду праекта рэстаўрацыі палаца і фразы аўтара аб тым, што “планируется освободить основное здание от мансарды – надстройки третьего этажа советских лет”, пiша “Твой Стыль”. Такім чынам, у палаца будуць дэмантаваць найбольш характэрную ягоную асаблівасць – так званы “ламаны” барочны дах, характэрны для пабудоваў эпохі барока! Пры чым выдаюць гэты дах за “надбудову савецкіх часоў”.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так выглядае палац у Свяцку з птушынага палёту сёння.

А такі выгляд прапануюць яму надаць рэстаўратары. Просім звярнуць увагу на дах палаца.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пасля справядлівых каментараў гарадзенскіх гісторыкаў і дэманстрацыі фотазымка палаца пачатку 1930-х гг. (усё з той самай мансардай), журналістка Святлана Мурына змяніла аргументацыю, напісаўшы ў дадатак да свайго ўласнага артыкула наступнае (мова і арфаграфія захаваныя):

“При написании материала я […] учла компетентное мнение научного руководителя, главного архитектора проекта Людмилы Ивановой и искусствоведа Ольги Кикуня (ОАО “Белрестоврация”).

При изучении истории дворца Воловичей были найдены фотографии 20-х годов минувшего века, где дворец не имеет мансарды. Она появилась в 30-е годы и была предназначена для размещения больничных палат. Реконструкция же предусматривает возвращение зданию первоночального облика 18 века.

Этот проект утверждён Белорусской республиканской научно-практической Радой по вопросам историко-культурного наследия при Министерстве культуры Республики Беларусь.”

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Фотаздымак палаца ў Свяцку з класічным барочным дахам. Пачатак 1930-х гг.

Выходзіць, што мансарда ўсё ж не “надбудова савецкіх часоў” а вынік рэканструкцыі 1930-х гг.! Паверым на слова, але паўстае пытанне – як можна на аснове гіпатэтычнага здымка 1920-х гг. (калі ён існуе) меркаваць пра выгляд палаца ў 1770-х гг.? Гэта як меркаваць па малюнку Каложы сярэдзіны ХІХ стагоддзя, што царкава выглядала таксама ў момант яе пабудовы ў ХІІ стагоддзі. Відавочны абсурд.

UPD. Фото 1920-ых (http://orda.of.by/.lib/aftanazy/rezyd/t3/139?m=33.7,40.6)

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Нават калі дапусціць, што такі здымак існуе (падкрэслім яшчэ раз, мы яго не ведаем), то гэта зусім не значыць, што палац не перабудоўваўся цягам ХІХ стагоддзя, не цярпеў пад час Першай Сусветнай вайны і што нізкі дах 1920-х гг. можа быць проста часовым пакрыццём перад навуковай рэстаўрацыяй.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так зменіцца выгляд палацу з выпадку перабудовы даху. Згадзіцеся, на карысць комплексу гэта яўна не пойдзе.

Доказам наяўнасці такога нізкага даху ў палаца павінны быць як мінімум праектныя малюнкі будынка канца XVIII стагоддзя або хаця б работы якога мастака пачатку XIX ст. Дзе яны? Перакананы, што ў сабраных навукоўцамі-праектантамі матэрыялах такіх выяваў няма.

Можа варта заплюшчыць вочы, сказаўшы сабе: хай робяць які захочуць дах, абы аднавілі сам будынак? Але гэта было б безумоўным злачынствам! Кожны, хто быў у Свяцку, бачыў, што высокі дах – гэта галоўнае, што прыдае палацу ўрачыстасці і велічнасці.

І нарэшце, самае галоўнае – такі дах – неад’емная рыса стылю пераходнага ад барока да класіцызму і рыса творчасці самога каралеўскага архітэктара Джузэпэ Сака. Глянем на ягоныя тварэнні: Новы Замак або крывую афіцыну (музычны філігель) на плошчы Тызенгаўза, або на гарадзенскія палацы Сангушак, Сапегаў, Радзівілаў – усе яны ў XVIII стагоддзі мелі менавіта такія мансардныя “ламаныя” барочныя дахі.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Класічная гарадзенская камяніца XVIII ст. з ламаным барочным дахам.

Такі самы барочны дах меў будаваны Дж.Сака Новы Замак у Гродне.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

На малюнку Ю.Пешкі 1840-х гг. Новы Замак у Гродне яшчэ мае барочны дах.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Першапачатковы выгляд спраектаванага і пабудаванага Дж.Сака музычнага флігеля на Плошчы Тызенгаўза.

Глянем нарэшце на ацалелы шэдэўр вялікага архітэктара – палац познанскіх біскупаў. Ён амаль як Свяцк і таксама мае барочны дах. Хочацца спытаць шаноўных даследчыкаў, а разам з імі і аўтара артыкула: гэта таксама “надбудовы савецкіх часоў”?

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пабудаваны Дж.Сака палац познаньскіх біскупаў у Цёнжне. Гэта, фактычна, палац у Свяцку з адным дадатковым паверхам. Як бачым, у палаца ўсё той жа барочны дах, названы журналісткай “ГП” “мансардай савецкіх часоў”.

Гродзенскія гісторыкі ў самым хуткім часе звернуцца ў міністэрства культуры за афіцыйнымі тлумачэннямі на прадмет запланаванай “рэканструкцыі” палаца, а пакуль спадзяемся, што журналісты, якія ўзяліся за асвятленне сітуацыі ў прэсе на старонках СМІ, надрукуюць больш грунтоўны матэрыял, дзе дакажуць, што ў XVIII стагоддзі палац у Свяцку не меў цудоўнага манстарднага даху.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Менавіта такі выгляд палаца ў Свяцку найбольш адпавядае духу эпохі і ягонаму сапраўднаму гістарычнаму абліччу.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц лета?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Гродно

Деревянную стену Коложской церкви начали ремонтировать

Хотите узнать больше? Построенная более ста лет назад, после того как оползнем разрушило часть храма, cтена неоднократно переделывалась и сейчас требует дополнительного 33

Проект "Наши агрогородки". Гудевичи: свой бренд, традиции и все для жизни

Хотите узнать больше? В 32 километрах от райцентра Мосты на правом берегу речушки Вератейки расположился агрогородок Гудевичи. Словно зеленые ворота обрамляют въезд в него 43

Милее МАМА слова нет на свете. Торжественный прием от имени губернатора ко Дню матери прошел в облисполкоме (+Видео)

Хотите узнать больше? Многодетные матери, родители-воспитатели детских домов семейного типа, приемные родители, женщины, которые с гордостью носят самое близкое и родное 67

Александр Лукашенко: семья и материнство являются приоритетами социальной политики Беларуси

Хотите узнать больше? Об этом говорится в поздравлении Президента Беларуси Александра Лукашенко соотечественницам с Днем матери, сообщили  в пресс-службе белорусского 36

Александр Лукашенко принял участие в заседании Высшего Евразийского экономического совета в Сочи (+Видео)

Хотите узнать больше? Президент Беларуси Александр Лукашенко принимает участие в заседании Высшего Евразийского экономического совета в Сочи. Мероприятию предшествовала 59

Более ста представителей различных сфер удостоены государственных наград Беларуси

Хотите узнать больше? Соответствующий указ Президент Беларуси Александр Лукашенко подписал 10 октября, сообщили в пресс-службе главы государства. Ордена, медали и почетные 52

Новый проект "ГП" "Над Неманом": здесь реку встречает Бережно

Хотите узнать больше? Наш новый проект – о Немане и его побережье. Мы предложим нашим читателям увидеть его с высоты и «приземлиться» вместе с нами в самых красивых и 56

«Привет» из векового прошлого. Во время реконструкции Старого замка строители раскрыли плитку XVI века

Хотите узнать больше? На прошлой неделе они приступили к разборке внутреннего «убранства» галереи. В понедельник дошли до слоя плитки, время укладки которой – XVI век. Все 535