Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Некалькі дзён таму “Гродзенская праўда” надрукавала артыкул “Как проходит реконструкция дворцово-паркового комплекса в Святске?“. У тэксце ідзе размова пра, здавалася б, цалкам пазітыўную падзею – заканчэнне ачысткі воднай сістэмы Свяцка і пераход да рэстаўрацыі палаца.

Як жа доўга гродзенцы чакалі гэтага дня, гадамі змагаючыся хоць бы за аднаўленне зліўных сістэм палаца, адсутнасць якіх бязлітасна нішчыла будынак і галерэі! Яшчэ б, бо палацава-паркавы ансамбль у Свяцку, узведзены італьянскім архітэктарам Джузэпэ Сака для магнатаў Валовічаў – унікальны для ваколіц Гродна. Гэта адзінае тварэнне Сака, якое дайшло да нас у першапачатковым выглядзе і ці не адзіны на Гарадзеншчыне палац, дзе нават захаваліся інтэр’еры некаторых залаў!

Аднак першапачатковая радасць хутка азмрочылася пасля ўважлівага разгляду праекта рэстаўрацыі палаца і фразы аўтара аб тым, што “планируется освободить основное здание от мансарды – надстройки третьего этажа советских лет”, пiша “Твой Стыль”. Такім чынам, у палаца будуць дэмантаваць найбольш характэрную ягоную асаблівасць – так званы “ламаны” барочны дах, характэрны для пабудоваў эпохі барока! Пры чым выдаюць гэты дах за “надбудову савецкіх часоў”.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так выглядае палац у Свяцку з птушынага палёту сёння.

А такі выгляд прапануюць яму надаць рэстаўратары. Просім звярнуць увагу на дах палаца.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пасля справядлівых каментараў гарадзенскіх гісторыкаў і дэманстрацыі фотазымка палаца пачатку 1930-х гг. (усё з той самай мансардай), журналістка Святлана Мурына змяніла аргументацыю, напісаўшы ў дадатак да свайго ўласнага артыкула наступнае (мова і арфаграфія захаваныя):

“При написании материала я […] учла компетентное мнение научного руководителя, главного архитектора проекта Людмилы Ивановой и искусствоведа Ольги Кикуня (ОАО “Белрестоврация”).

При изучении истории дворца Воловичей были найдены фотографии 20-х годов минувшего века, где дворец не имеет мансарды. Она появилась в 30-е годы и была предназначена для размещения больничных палат. Реконструкция же предусматривает возвращение зданию первоночального облика 18 века.

Этот проект утверждён Белорусской республиканской научно-практической Радой по вопросам историко-культурного наследия при Министерстве культуры Республики Беларусь.”

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Фотаздымак палаца ў Свяцку з класічным барочным дахам. Пачатак 1930-х гг.

Выходзіць, што мансарда ўсё ж не “надбудова савецкіх часоў” а вынік рэканструкцыі 1930-х гг.! Паверым на слова, але паўстае пытанне – як можна на аснове гіпатэтычнага здымка 1920-х гг. (калі ён існуе) меркаваць пра выгляд палаца ў 1770-х гг.? Гэта як меркаваць па малюнку Каложы сярэдзіны ХІХ стагоддзя, што царкава выглядала таксама ў момант яе пабудовы ў ХІІ стагоддзі. Відавочны абсурд.

UPD. Фото 1920-ых (http://orda.of.by/.lib/aftanazy/rezyd/t3/139?m=33.7,40.6)

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Нават калі дапусціць, што такі здымак існуе (падкрэслім яшчэ раз, мы яго не ведаем), то гэта зусім не значыць, што палац не перабудоўваўся цягам ХІХ стагоддзя, не цярпеў пад час Першай Сусветнай вайны і што нізкі дах 1920-х гг. можа быць проста часовым пакрыццём перад навуковай рэстаўрацыяй.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Так зменіцца выгляд палацу з выпадку перабудовы даху. Згадзіцеся, на карысць комплексу гэта яўна не пойдзе.

Доказам наяўнасці такога нізкага даху ў палаца павінны быць як мінімум праектныя малюнкі будынка канца XVIII стагоддзя або хаця б работы якога мастака пачатку XIX ст. Дзе яны? Перакананы, што ў сабраных навукоўцамі-праектантамі матэрыялах такіх выяваў няма.

Можа варта заплюшчыць вочы, сказаўшы сабе: хай робяць які захочуць дах, абы аднавілі сам будынак? Але гэта было б безумоўным злачынствам! Кожны, хто быў у Свяцку, бачыў, што высокі дах – гэта галоўнае, што прыдае палацу ўрачыстасці і велічнасці.

І нарэшце, самае галоўнае – такі дах – неад’емная рыса стылю пераходнага ад барока да класіцызму і рыса творчасці самога каралеўскага архітэктара Джузэпэ Сака. Глянем на ягоныя тварэнні: Новы Замак або крывую афіцыну (музычны філігель) на плошчы Тызенгаўза, або на гарадзенскія палацы Сангушак, Сапегаў, Радзівілаў – усе яны ў XVIII стагоддзі мелі менавіта такія мансардныя “ламаныя” барочныя дахі.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Класічная гарадзенская камяніца XVIII ст. з ламаным барочным дахам.

Такі самы барочны дах меў будаваны Дж.Сака Новы Замак у Гродне.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

На малюнку Ю.Пешкі 1840-х гг. Новы Замак у Гродне яшчэ мае барочны дах.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Першапачатковы выгляд спраектаванага і пабудаванага Дж.Сака музычнага флігеля на Плошчы Тызенгаўза.

Глянем нарэшце на ацалелы шэдэўр вялікага архітэктара – палац познанскіх біскупаў. Ён амаль як Свяцк і таксама мае барочны дах. Хочацца спытаць шаноўных даследчыкаў, а разам з імі і аўтара артыкула: гэта таксама “надбудовы савецкіх часоў”?

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Пабудаваны Дж.Сака палац познаньскіх біскупаў у Цёнжне. Гэта, фактычна, палац у Свяцку з адным дадатковым паверхам. Як бачым, у палаца ўсё той жа барочны дах, названы журналісткай “ГП” “мансардай савецкіх часоў”.

Гродзенскія гісторыкі ў самым хуткім часе звернуцца ў міністэрства культуры за афіцыйнымі тлумачэннямі на прадмет запланаванай “рэканструкцыі” палаца, а пакуль спадзяемся, што журналісты, якія ўзяліся за асвятленне сітуацыі ў прэсе на старонках СМІ, надрукуюць больш грунтоўны матэрыял, дзе дакажуць, што ў XVIII стагоддзі палац у Свяцку не меў цудоўнага манстарднага даху.

Спрэчкі гісторыкаў: “ламаны” барочны дах палаца ў Свяцку, які плануецца дэмантаваць, існаваў з XVIII стагоддзя

Менавіта такі выгляд палаца ў Свяцку найбольш адпавядае духу эпохі і ягонаму сапраўднаму гістарычнаму абліччу.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Написать комментарий

Информация
Чтобы написать комментарий вам нужно авторизоваться или зарегистрироваться

Обращались ли вы за помощью в милицию?

Новости Гродно

В Гродно снесли дом 1893 года постройки. Рассказываем, что там было

Хотите узнать больше? В Гродно на улице Подольной снесли дом № 48. Это двухэтажное здание было построено в 1896 году, однако не имело статуса историко-культурной ценности.

Гастрономический фестиваль Gastrofest. Кофе впервые пройдет в Гродно

Хотите узнать больше? Самый масштабный гастрономический фестиваль Gastrofest. Кофе расширяет горизонты и уверенными шагами идет сразу в три города - Брест, Гомель и

В Гродно появились фермерские островки. Что продают и по чем?

Хотите узнать больше? В двух гипермаркетах «Евроопт» в Гродно открылись фермерские островки. Что продают и по чем? Цены на деревенское мясо – одни из самых низких в

В Гродно запустили первую доставку лекарств. Как и что развозят?

Хотите узнать больше? Аптечные сети ADEL и «Добрыя лекi» первыми объявили о запуске доставки лекарств в Гродно и крупных городах Беларуси. Курьеры будут развозить заказы

Мошеннические схемы по ремонту телефонов в Гродно

Хотите узнать больше? «Вместо нормального «железа» отдадут коробку металлолома». «Сервисы-разводилы» в Гродно: как не попасться на удочку недобросовестных мастеров?

В Гродно «дом Муравьева» выкупил бизнесмен Семашко. Здание переделают под гостиницу

Хотите узнать больше? В Гродно здание на Советской площади, 2, более известное как дом купца Муравьева, переделают в гостиницу.

Детали сделки не разглашаются. В Гродно наконец-то продали здание бывшего пивзавода

Хотите узнать больше? Однако известна цена, по которой комплекс старинных зданий ушел с молотка.

Новорожденную оставили с мамой, старших детей пока не вернули. Продолжение истории семьи из Гродно

Хотите узнать больше? В конце февраля женщина родила третьего ребенка, дочь, которую могли также забрать. Однако в вмешались церковь и волонтеры. В итоге сегодня, 26