Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Феодальные замки Рогачевщины

 

Падняпроўе гэта рэгіён, дзе перасякаліся інтарэсы Тураўскага, Смаленскага, Чарнігаўскага, Кіеўскага і Полацкага княстваў, таму на гэтай тэрыторыі асабліва шырокае развіццё атрымалі феадаль-ныя замкі: Лучынскі,Задруцкі, Рагачоўскі, Збароўскі, Вішчынскі. Гэта былі асаблівыя фарпосты на межах княстваў. Іх з’яўленне ў зоне павышанай вайсковай небяспекі можна патлумачыць палітыкай раздачы падобных земляў ў прыватную ўласнасць з боку цэнтральнай улады. Такім чынам князі маглі ўмацоўваць дзяржаўную прыналежнасць тэрыторый, асабліва слабых для адарвання земляў. Доказам, што Лучын, Вішчын, Збароў, Рагачоў былі замкамі, сведчаць знаходкі на гарадзішчах: дарагія ўпрыгожанні, грашова-рэчавыя скарбы, прадметы рыштунку коннага вершніка, імпартныя рэчы ў спалучэнні з сельскагаспадарчымі прыладамі і слядамі рамеснай вытворчасці (часцей за ўсё ювелірнай). У выніку археалагічных даследванняў у Вішчыне, Рагачове і Збарове  была знойдзена дарагая клінковая і абарончая зброя,  творы заходнееўрапейскіх і мясцовых майстроў – рамеснікаў, залатыя і срэбныя ўпрыгожанні.

Замкі Вішчын, Збароў і Рагачоў  спынілі сваё існаванне ў другой палове ХІІІ ст. Вішчын – згарэў падчас пажару у выніку нападу варожай дружыны. Рагачоў  працягнуў сваё развіццё далей і як умацаванае паселішча праіснаваў да 1780 года. Што датычыцца Лучына, пытанне аб прыпыненні  існавання жыцця  на гэтым пасяленні застаецца адкрытым у сувязі з яго недаследаванасцю археолагамі.

Рагачоўскае гарадзішча займае край мыса вышыней 11-12 м каля сутокаў Друці з Дняпром. З трох бакоў гарадзішча было абаронена высокімі  стромкімі схіламі, а з боку поля – ровам шырынёй больш за 40 метраў. Уезд размяшчаўся  з паўднёвага боку. Першыя пасяленцы на гэтай тэрыторыі з’явіліся ў другім тысячагоддзі да н.э. У першым тысячагоддзі да н.э. тут узнікла ўмацаванае гарадзішча  жалезнага веку. Потым на гэтым месца ўзнікла ўсходеславянскае паселішча, а ў 16 стагоддзі - умацаваны замак.

Задруцкае гарадзішча –  размешчана на паўднёвай ускраіне вёскі, на правым беразе Дняпра. Усходні схіл стромкі, вышынёй 17-18 метраў. З супрацьлеглага боку ўмацавана валам, вышынёй 1-3 м, шырынёй ад 8 да 15 м. У 1893 годзе на гарадзішчы ў гліняным гаршку знайшлі 89 цэлых і 3 фрагментаваныя сярэбраныя грыўні – зліткі, агульнай масай  14,5 кг. Гэта самы буйны скарб з грашовых  знакаў безманетнага перыяду, знойдзеных на Беларусі. Гэты скарб быў размеркаваны паміж музеямі Пецярбурга, Масквы, Разані, Арла, Ноўгарада, Адэсы, Херсона, Берліна, ЗША.

Лучын  - адна з самых найстаражытнейшых вёсак у Беларусі (1136 год- першае ўпамінанне ў летапісе). У 1173 годзе як сведчыць Іпацьеўскі летапіс, тут у князя Рамана Расціслававіча нарадзіўся сын, у гонар якога была заснавана царква св. Міхаіла. Лучын з’яўляўся смаленскім фарпостам на Дняпры ў атачэнні ўладанняў іншых княстваў. Размяшчэнне Лучына ніжэй Рагачова дазволіла   смаленскім князям кантраляваць шлях па Дняпры і Друці і збіраць даніну не толькі па смаленскай зямлі. Напэўна, менавіта таму ў Лучыне знаходзіцца два добра ўмацаваных гарадзішчы, так бо як Лучын пастаянна знаходзіўся ў баявой гатоўнасці.

Лучынскае гарадзішча “Папова Гара”  - мілаградскай,  зарубінецкай культуры і эпохі Кіеўскай Русі. З бакоў умацавана падковападобным валам вышынёй 3 метры, шырыней, у аснове, 19-20 м. На паўднёвым усходзе вал мае праход шырынёй каля 6,5 м., таксама ёсць і другое гарадзішча з умацаванымі валамі і равамі.

Збароў  Мяркуюць, што гэтае паселішча з’яўлялася рэзідэнцыяй рагачоўскіх князёў. Па сацыяльна – гістарычнай тыпалогіі яго можна з упэўненасцю аднесці да феадальнай сядзібы. Яго  памеры: вышыня да 4 м, шырыня да 15 м. Унутры магутнага паўкальцавога вала, які ўпіраецца канцамі ў абрывісты бераг Дняпра , выяўлены сляды жытла. Дом князя далучаўся да абарончых збудаванняў. Сярод знаходак на феадальным замку найбольш цікавымі з’яўляюцца: навершы дзідаў і стрэл, сярэбранныя пярсцёнкі, крыж – энкалпіён, фрагменты ліцейных форм. Знойдзены фрагменты меднай раманскай чашы пачатку ХІІ ст., з лацінскім надпісам і выяваю жанчыны.

Вішчынскі феадальна - ўладальніцкі замак – магутная абарончая сістэма 11-13 ст., якая складаецца з трох паралельных ліній валоў і равоў. Абарончая сцяна на грэбні вала стварала выдатныя ўмовы для абароны. З боку ракі абмежавана стромкім абрывам рачной тэрасы.

Вішчынскі  замак належаў Смаленкаму княству. Аб  гэтым сведчыць знойдзеная свянцовая пячатка Мсціслава Расціслававіча Храбрага, а таксама ўпрыгожанні, якія былі характэрнымі на Смаленскіх землях.

У 1979 г. у час даследвання крапасной сцяны гарадзішча быў выяўлены адзін з найбольш выдатных па мастацкай каштоўнасці скарбаў, знойдзеных на Беларусі. Схаваны скарб быў у канцы 13 ст.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Рогачева

В Рогачевском районе прошел первый областной туристический слет среди 10 коллективов первой группы предприятий ЖКХ Гомельской области

Хотите узнать больше? Туристы-коммунальщики собрались на берегу живописного озера Доброе. Председатель республиканского комитета профсоюза работников местной 40

В ходе кормоуборочных работ в Рогачёвском районе под колёсами комбайна погиб мужчина

Хотите узнать больше? 18 августа в 19.33 в дежурную часть Рогачёвского РОВД поступило сообщение от жительницы района о том, что на поле вблизи агрогородка Заполье 34

Какие проекты НКО реализуют на Рогачёвщине?

Хотите узнать больше? На втором семинаре по проекту «Региональная партнёрская сеть НКО Гомельщины как активный участник процесса устойчивого регионального развития», 36

В Рогачевском районе рабочие, перебирая картофель, нашли гранату

Хотите узнать больше? В агрогородке Тихиничи рабочие на сортировочном пункте перебирали картофель. Однако среди клубней они увидели странную «железяку». Прибывшие на место 42

В Рогачеве задержан мужчина, перевозивший более 2 т ворованной кукурузы

Хотите узнать больше? В Рогачеве мобильная группа патрульно-постовой службы задержала мужчину, перевозившего прошлой ночью на микроавтобусе 2,2 т кукурузы, которая, как 37

В агрогородке Гадиловичи открыт мемориал восьмому отдельному офицерскому штрафному батальону

Хотите узнать больше? В годы Великой Отечественной войны   воины  штрафбата героически освобождали  Рогачевский район от немецко-фашистских захватчиков.     ... 26

Рогачевский РОСК разыскивает без вести пропавшего Дмитрия Кузина

Хотите узнать больше? По факту его исчезновения 12 октября  возбуждено уголовное дело. 17 ... 36

В Рогачевском районе мужчина бросил коктейль Молотова вблизи милицейского поста, а потом пытался задушить отца

Хотите узнать больше? 26 октября житель агрогородка Столпня Рогачевского района изрядно выпил. Причиной послужили неприятности на личном фронте — 30-летнего семьянина 36