Закрыть

Выберите город

Закрыть

Мірскія — нашчадкі Рурыкавічаў?

ARCHE - Навука | 27-11-2012
Мірскія — нашчадкі Рурыкавічаў?

Прозвішча Мірскі ў свядомасці жыхароў Беларусі ў першую чаргу асацыюецца з двайным прозвішчам Святаполк-Мірскі, якое мелі прадстаўнікі шляхецкага роду герба "Бялыня".

Род Мірскіх упершыню ўзгадваецца ў пісьмовых крыніцах ХVІ стагоддзя. У пачатковы перыяд ніхто з Мірскіх не тытулаваўся князямі. Больш за тое, у дакументах таго часу Мірскія адзначаюцца як небуйныя землеўладальнікі на тэрыторыі Браслаўскага павета, выхадцы са служылых людзей. Пазней, у ХVІІІ стагоддзі, прадстаўнікі роду Мірскіх пачалі залічваць сябе да княжацкага роду. Яны сцвярджалі, што маюць тое ж самае паходжанне, што і князі Вялікага Княства Літоўскага — Святаполк-Чацвярцінскія. Як і Чацвярцінскія, Мірскія да свайго прозвішча дабавілі прыдомак Святаполк, каб падкрэсліць, што паходзяць ад Святаполка Ізяславіча, вялікага князя кіеўскага, або Святаполка Акаяннага. Аднак многія сучаснікі Мірскіх, а таксама даследчыкі літоўска-рускіх князёў не прызнавалі княжацкага паходжання Мірскіх і называлі іх псеўдакнязямі. І ўсё ж прадстаўнік роду Мірскіх Тамаш-Багуміл-Ян Мірскі, абапіраючыся на сямейныя традыцыі, дамогся ў 1821 годзе ад Сената Польскага Каралеўства прызнання княжацкай годнасці. А пазней (у 1861 годзе) і ў Расійскай імперыі Мірскім было дазволена называцца князямі: род Святаполк-Мірскіх быў зацверджаны ў старажытнай дваранскай годнасці і ўнесены ў шостую частку (як старажытны нетытулаваны дваранскі род) і ў пятую частку (як княжацкі род) радаслоўных кніг Віленскай, Мінскай і Харкаўскай губерняў.

 

Славутыя прадстаўнікі роду

 

Рыгор Мірскі (год нараджэння невядомы, памёр у 1661 годзе), праславіўся як вайсковы дзеяч. Ён прымаў удзел у вайне Рэчы Паспалітай са Швецыяй (1600 — 1629 гг.) і Расіяй (1609 — 1618). Штурмаваў занятыя казакамі Рэчыцу, Пінск, камандаваў калонай пры аблозе Бабруйска, удзельнічаў у Лоеўскай бітве. Рыгор Мірскі прыняў удзел у падпісанні вядомага Кейданскага дагавора (1655) аб устанаўленні уніі Вялікага Княства Літоўскага са Швецыяй.

 

Тамаш Мірскі (1738 — 1793) — генерал-ад'ютант польнай булавы ВКЛ, маршалак Браслаўскага павета. Прымаў удзел у абранні караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

 

Станіслаў Войцех Мірскі (1756 — 1805) — вялікі пісар Вялікага Княства Літоўскага, пасол на сеймы 1784, 1788. Адзіным з арганізатараў паўстання 1794 года пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі супраць расійскай акупацыі і прускай інтэрвенцыі.

 

Дзмітрый Іванавіч Мірскі (1824 — 1899) — генерал-ад'ютант, член Дзяржаўнага савета, камандзір палка падчас Крымскай вайны, кутаіскі генерал-губернатар.

 

Мікалай Іванавіч Мірскі (1833 — 1898) — генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі, член Дзяржаўнага савета, у руска-турэцкую вайну камандаваў дывізіяй, наказны атаман Войска Данскога. Менавіта Мікалай Святаполк-Мірскі набыў у 1891 годзе Мірскі замак разам з навакольнымі маёнткамі. Дзякуючы яго намаганням у Міры быў пабудаваны вінакурны завод, двухпавярховы палац, закладзены парк.

 

Пётр Дзмітрыевіч Мірскі (1857 — 1914) — міністр унутраных спраў Расіі.

 

Міхаіл Мікалаевіч Мірскі (1870 — 1938) — дыпламат, служыў павераным Расійскай імперыі у Пекіне, Мюнхене, Стамбуле, Балгарыі. Вылучаўся сваёй эрудыцыяй, ведаў шмат заходнееўрапейскіх і ўсходніх моў. У 1921 годзе мястэчка Мір адышло да Польшчы, і ў гэтым жа годзе Міхаіл Мірскі перабраўся ў Мір і ўзяўся за рэстаўрацыю замка. Нават прэзідэнт Польшчы Ігнацій Масціцкі, які наведаў Мір у 1929 годзе, высока ацаніў работу Міхаіла.

 

Паходжанне прозвішча

 

Гісторыкі сведчаць, што ў 1891 годзе князь Мікалай Святаполк-Мірскі набыў у княгіні Марыі Львоўны Гагенлоэ-Шылінгфюрст маёнтак у Мінскай губерні, які меў мясцовую назву Замір'е з руінамі замка ХVІ стагоддзя. Адным з матываў набыцця Святаполк-Мірскімі гэтай спадчыны Радзівілаў было перакананне, што прозвішча іх паходзіць ад назвы мястэчка і імкненне "абвысакародзіць" тытул", скарыстаўшы супадзенне назвы мястэчка і прыдомка да прозвішча князя як спадчынную "радавую" фамільную прыналежнасць. Аднак да Мірскага замка продкі Святаполк-Мірскага ніякага дачынення не мелі, хоць і прылічваліся да дваран Мінскай губерні. Прозвішча Мірскі па сваім паходжанні звязана з назвай сучаснага раённага цэнтра ў паўночна-заходняй частцы Віцебскай вобласці — Мёры. Паводле адной з версій, этымалогія назвы населенага пункта Мёры звязана са старажытным словам "мір" у значэнні абшчына. Існуе таксама думка, што паходжанне назвы Мёры, або Меры, звязана з фіна-ўгорскім племем мера, мер, што мае пад сабой падставы, паколькі фіна-угры сапраўды пакінулі глыбокі след у тапаніміі гэтай тэрыторыі. На карысць гіпотэзы, што прозвішча Мірскі паходзіць ад назвы населенага пункта Мёры, служыць той факт, што ўпершыню землеўладальнікі Мірскія ў пісьмовых крыніцах упамінаюцца менавіта ў дачыненні да гэтай тэрыторыі.

 

Імя Святаполк даволі часта сустракаецца ў беларускіх летапісах: Святаполк Ізяславіч, Святаполк Мсціславіч, Святаполк Уладзіміравіч. Двухасноўныя імёны мелі спадчынны характар і сацыяльную афарбоўку: у славянскіх краінах яны замацоўваліся за княжацкімі дынастыямі і прадстаўнікамі вышэйшых слаёў грамадства. Літаральна імя Святаполк у далёкім мінулым магло быць растлумачана як "кіраўнік свяшчэннага войска".

 

Сучасныя Мірскія

 

Двайное прозвішча Святаполк-Мірскі цяпер на тэрыторыі Беларусі не адзначаецца. На Гродзеншчыне (Ваўкавыскі, Зэльвенскі і Смаргонскі раёны) і Брэстчыне (Баранавіцкі раён) сустракаецца прозвішча Мірскі, але носьбіты гэтага прозвішча ніякага дачынення да славутага роду не маюць. У гэтым выпадку прозвішча Мірскі ўказвае на тое, што яго носьбіты з'яўляюцца выхадцамі з пасёлка Мір Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: 24 часа это - ?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Беларуси

Открыто представительство компании «Арт Обои» в Гродно

Хотите узнать больше? Компания «Арт Обои» занимается разработкой уникальных и стильных фотохолстов, выполняет печать фотообоев, рольштор и модульных 80

Более 60 процентов граждан удовлетворены работой ЖКХ

Хотите узнать больше? Как заявил заместитель премьер-министра Анатолий Калинин, главная задача организаций ЖКХ обеспечить надлежащее качество и обозначенность стоимости 64

Учения по аварии на БелАЭС пройдут в Беларуси

Хотите узнать больше? В Беларуси будут проведены командно-штабные учения по реализации плана защитных мероприятий в случае радиационной аварии на первой белорусской АЭС. 67

В Беларуси опять подняли больной вопрос социальной защиты молодых специалистов на селе

Хотите узнать больше? Сенаторы намерены проработать вопросы предоставления жилья и снижения налоговой нагрузки для молодых специалистов на селе, занятых в социальной и 99

Экс-директор Борисовводоканала «поил» жителей грязной водой

Хотите узнать больше? Бывший директор ГП «Борисовводоканал» знал о плохом качестве воды в скважинах, но не сообщал в территориальный центр эпидемиологии. Прокуратура 104

Утверждены ставки единого налога для видов деятельности без регистрации ИП

Хотите узнать больше? Минским городским советом 18 октября утверждены ставки единого налога для перечня видов деятельности без регистрации в качестве индивидуального 75

На границе с Беларусью появится хранилище радиоактивных отходов

Хотите узнать больше? Снятая с эксплуатации Игналинская АЭС может начать "горячие" испытания комплекса сортировки и хранения радиоактивных отходов, построенного при 156

Из-за гибели солдата в Печах 5 человек отстранены от должностей, а еще 4 уволены из армии

Хотите узнать больше? В Министерстве обороны уточнили количество отстраненных от должностей в части, где служил Александр Коржич, а также заявили об уволенных из 169