Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Прайшлі вайну, каб даць жыццё

Прайшлі вайну, каб даць жыццё


Мае бацькі, Іван Мітрафанавіч і Праскоўя Пятроўна Іваніны, сустрэліся ў 1945 годзе ў Варапаеве. Дэмабілізаваны старшы лейтэнант убачыў за прылаўкам мясцовага магазіна прыгожую дзяўчыну, якая адразу запала яму ў сэрца. Толькі скончылася вайна, абое зведалі незлічоныя беды і выпрабаванні фашысцкай навалы. Праскоўя — на акупіраванай тэрыторыі Пастаўшчыны, а Іван, ураджэнец Браншчыны, прайшоў вайну з 1939-га і да ўзяцця Берліна, пакінуўшы свой подпіс на рэйхстагу. Баявы афіцэр быў дэмабілізаваны і накіраваны ў Заходнюю Беларусь для аднаўлення народнай гаспадаркі і арганізацыі калгасаў. Ім было пра што пагаварыць. А яшчэ абое прыгожа спявалі. А як жа танцаваў старшы лейтэнант Іванін цыганачку, пазвоньваючы баявымі ўзнагародамі на гімнасцёрцы! Не закахацца ў яго было проста немагчыма.

У 1946 годзе нарадзіўся іх першы сын Іван, потым — Мікалай (аўтар гэтых радкоў), Леанід і Аляксандр. Жылі небагата, але дружна і весела.

Як любілі мы, дзеці, калі бацька ці маці пачыналі распавядаць шматлікія гісторыі з жыцця, пра ваенныя падзеі. Перабіралі баявыя ўзнагароды, а іх у камандзіра ўзвода тэлеграфна-кабельнай роты старшага лейтэнанта Івана Іваніна было нямала: два ордэны Айчыннай вайны, медалі “За ўзяцце Кёнігсберга”, “За ўзяцце Берліна”, “За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гадоў”, шматлікія юбілейныя медалі. Першы ордэн Айчыннай вайны бацька атрымаў за ўдзел у бітве на Арлоўска-Курскай дузе ў 1943 годзе, дзе быў паранены 23 лютага. Баі ішлі кровапралітныя, зямля стагнала ад выбухаў снарадаў і бомбаў. Іван Мітрафанавіч з напарнікам наладжвалі пашкоджаную сувязь, калі іх накрыла выбухам. Задыхаючыся пад камякамі мёрзлай зямлі, лейтэнант змог выпаўзці з варонкі і выцягнуць байца Фаміна, якому адарвала абедзве нагі. Сыходзячы крывёй, пачуў, што размаўляюць санітары. Параненых збіралі ў лодкі і цягнулі па глыбокім снезе. Бацьку заўважылі і перанеслі ў лодку, а бязногага салдата пакінулі ў полі. Тады бацька выхапіў пісталет і загадаў забраць няшчаснага. У шпіталі хірург хацеў адрэзаць нагу, але ўпарты мужчына не дазволіў. Неўзабаве рана пачала гаіцца. Адправілі ў тыл, а пасля лячэння — на фронт.

Страшнай была бітва пры ўзяцці Кёнігсберга. Непрыступная крэпасць не здавалася. Немцы заселі ў казематах сярэдневяковай цытадэлі, і выбіць іх адтуль не ўдавалася ні з зямлі, ні з паветра. Людзі гінулі сотнямі. З Масквы быў запрошаны Патрыярх, які з малітвамі, цудатворным абразом Багародзіцы абляцеў на самалёце поле бою, правёў малебен аб дараванні перамогі. І здарыўся цуд, аб якім партыйны і не вельмі веруючы тата распавядаў не ўсім і не заўсёды. Яны ўбачылі, як над арміяй ідзе Маці Божая, раскінуўшы свой Святы Пакроў, які неслі анёлы. У немцаў заклініла гарматы, і крэпасць была ўзята.

Засталіся ў памяці ўспаміны маці. Падчас акупацыі Пастаўшчыны яна, 20-гадовая дзяўчына, стала партызанскай сувязной, дапамагала яўрэям, якіх бязлітасна знішчалі фашысты. У Варапаеве па суседстве жыла сям’я Каца, які меў сваю сталярную майстэрню, рабіў прыгожую мэблю. Маці пры Польшчы скончыла сямігодку, а  перад вайной — гандлёвае вучылішча ў Ленінгра­дзе, нядрэнна ведала ідыш, нямецкую мову. Яна карысталася гэтым, калі прыбірала ў жандармерыі і чула многа карыснай інфармацыі, якую перадавала ў партызанскі атрад імя Катоўскага брыгады імя Ракасоўскага, камандзірам якога быў легендарны Рыгор Крукаў, яе стрыечны брат. Веданне нямецкай мовы дапамагло ёй выратаваць Каца і яшчэ 12 яўрэяў ад расстрэлу. Людзі ўцяклі ў лес, а маму западозрылі і павезлі на допыт у Глыбокае. У турме трымалі некалькі дзён, білі так, што траціла прытомнасць. Толькі вытрымка і мужнасць выратавалі яе.

Была ў маці сяброўка Маруся Мя­дзюха, якая таксама перадавала партызанам сабраныя звесткі. Разам яны хавалі яўрэйскага хлопчыка, які ўцёк, вылезшы з ямы з расстралянымі яўрэямі ў Дунілавічах. Маці гаварыла, што не магла зрабіць інакш. Загінула столькі родных ёй людзей: дзядзьку спалілі зажыва, расстралялі брата, сястру-падлетка вывезлі ў Германію.

Лёс узнагародзіў маці за яе смеласць і высакароднасць, за тое, што не пакінула людзей у бядзе. Выратаваныя матуляй яўрэі пасля вайны выехалі ў Польшчу, а потым у Ізраіль. Пра дзяўчыну, якая ратавала іх, рызыкуючы жыццём, яны не забыліся. У 90-ыя гады супрацоўнік ізраільскага пасольства ў Беларусі ўручыў Праскоўі Пятроўне медаль “Праведнік народаў свету”, а яе імя ўнесена ў спіс змагароў за мір. Маці ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны, а таксама юбілейнымі медалямі.

На  жаль, бацькоў ужо няма ў жывых. Іван Мітрафанавіч памёр у 1971 годзе, Праскоўя Пятроўна — у 2004-ым. Нам, іх сынам, унукам і праўнукам, засталася светлая памяць пра цудоўных бацькоў, уважлівых і любячых бабулю і дзядулю, мужных патрыётаў. Мы беражліва захоў­ваем іх узнагароды, фотаздымкі і пісьмы. Свецяцца вокны бацькоўскага дома, дзе цяпер жыве з сям’ёй Аляксандр. Гучаць у доме музыка і песні, якія спявалі тата і мама. На бацькавым гармоніку выконвае іх малодшы Іванін, музыкант і кампазітар.

Нізка кланяюся тым, хто, не шкадуючы свайго жыцця, змагаўся за светлы дзень вызвалення і Перамогі. Дарагія ветэраны, вы — наша памяць і наша гісторыя.

М. ІВАНІН, г. п. Лынтупы.   

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Спутник планеты Земля?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Постав

Мисс Край.бай островчанка Ольга Келин не чувствует себя звездой. Она, как и прежде, бережет свой семейный уют (фото)

Хотите узнать больше? Мисс Край.бай – 2016 из Островца Ольга Келин не считает себя звездой. Фото предоставлено Ольгой Келин Муж самой очаровательной девушки нашего края 55

Как, вися на веревке, поменять окна на 18 этаже и снять котенка с дерева. И чему еще научился бывший учитель из Докшиц

Хотите узнать больше? Основатель столичной фирмы «АльпПайер», уроженец Докшиц Виталий Модель во время международного туристического форума в российском Нарьян-Маре. Как 51

Лазерное шоу, брейк-данс и карате. В Поставах с аншлагом прошел городской мюзикл «Золушка» (фото)

Хотите узнать больше? Мюзикл «Золушка» в Поставах – 2016. Фото Антона Чалея 25 и 26 декабря в Поставах с аншлагом и приставными стульями прошли показы мюзикла «Золушка», 49

Радость сладкоежки. В Молодечно открылся первый фирменный магазин «Красный пищевик»

Хотите узнать больше? В Молодечно открылся магазин кондитерского предприятия ОАО «Красный пищевик». 10 декабря в Молодечно состоялось открытие первого и единственного в 50

Лынтупскія католікі з Пастаўшчыны звярнуліся да біскупа з адкрытым пісьмом

Хотите узнать больше? Касцёл у Лынтупах. Фота з сайта padarozhnik.com Вернікі Лынтупскай парафіі з Пастаўскага раёна звярнуліся да Віцебскага біскупа з адкрытым пісьмом у 61

Второкурсник вилейского колледжа Вадим Шорец: «В будущем хочу открыть свою СТО»

Хотите узнать больше? Второкурсники Вилейского государственного колледжа и руководители СТО в Вилейке. Фото Юлии Лахвич, Край.бай Сколько зарабатывают автослесари, готовы 43

Программа новогодних и рождественских праздников в Поставах

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Автор фото неизвестен Городской новогодний фейерверк пока не планируется, зато поставчан на 80

Спонсор строительства церкви на заповедном озере Болдук в Поставском районе арестован за крупные махинации

Хотите узнать больше? Николай Романович, арестованный заместитель генерального директора ЗАО «БелАВМ», инициатор и спонсор строительства церкви на озере Болдук Поставского 80