Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Каб не сцерлася з памяці…

Каб не сцерлася з памяці…

Пасля жорсткіх ваенных дзеянняў 1941-1944 гг. увесь Лёзненскі край быў зрэзаны акопамі і пакрыты попелам спаленых вёсак, бо на працягу года па ім праходзіла лінія фронту. Адметна, што ў параўнанні з іншымі раёнамі Віцебскай вобласці, на тэрыторыі Лёзненшчыны была ледзьве не самая вялікая колькасць пахаванняў ваеннага часу (яны меліся ў 61 населеным пункце). А лідарамі гэтай сумнай статыстыкі з’яўляліся Суражскі (78 вёсак) і Сіроцінскі раёны (70 вёсак). У канцы 1940-х г.г. месцы пахаванняў воінаў былі зусім занядбаны. Напрыклад, “у Чарніцкім сельсавеце (…) магілы зраўняліся з зямлёй, пом­нікі пагнілі і валяліся каля магіл (…). З 58 магіл у райцэнтры Лёзна 46 зу­сім закінуты, на магілах няма помнікаў, а на тых, што засталіся, надпісы змытыя дажджом”. Калі і былі недзе ўсталяваны помнікі – то вельмі сціп­лыя, драўляныя, і, натуральна, яны вельмі хутка разбураліся. Гэта і не дзіўна: у першую чаргу пасля вайны людзі былі заклапочаны адбудовай жылля ды наладжваннем дзейнасці прадпрыемстваў, школ. Тым не менш, ужо ў першае паваеннае дваццацігоддзе на Лёзненшчыне было шмат зроблена для таго, каб захаваць памяць пра абаронцаў Айчыны. З сярэдзіны 1950-х гг. на тэрыторыі раёна праводзіліся масавыя перапахаванні: калі ў пачатку 1956 г. тут размяшчалася 169 вайсковых могілак, то да канца года іх засталося 105. 506 брацкіх магіл былі аб’яднаны ў 136, лік індывідуальных пахаванняў скараціўся з 2109 да 150. У 1957 г. у рэспубліцы пачалася падрыхтоўка да святкавання 40-годдзя Беларускай ССР і ў гонар гэтай падзеі на самых буйных вайсковых могілках было вырашана ўсталяваць манументальныя помнікі. Усяго для Віцебскай вобласці ў майстэрнях Украіны было выраблена 12 скульптур. Адна з іх – чырвонаармеец з вянком – прызначалася для могілак у Стасеве (вясной 1958 г. яе прывезлі сюды з г. Харкава). Увогуле, за 1957 г. на 36 могілках раёна былі ўсталяваны цагляныя і бетонныя помнікі ў выглядзе абеліскаў, а на самых вялікіх з іх – у Лёзне і на тэрыторыі саўгаса “Адаменкі” – з’явіліся скульптуры воінаў з вянкамі. Тады ж у цэнтры афіцэрскіх могілак у Стасеве была ўсталявана гармата. Нягледзячы на ўсё гэта, на Лёзненшчыне заставалася яшчэ даволі шмат нядобраўпарадкаваных месцаў пахавання – у Пагосцішчы, Чарнышах, Веляшковічах і іншых вёсках. Там парадак быў наведзены ў сувязі са святкаваннем 20-й гадавіны вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Да 1964 г. з’явіліся 203 новыя надмагільныя пліты, 48 абеліскаў, на помніках адноўлена больш за 500 прозві­шчаў. Таксама было пасаджана 800 маладых дрэўцаў, якія сваім ціхім шэптам ушаноўвалі памяць загінуўшых. Канстанцін Карпекін, галоўны захавальнік фондаў Дзяржаўнага архіва Віцебскай вобласці. (Фотаздымак з фондаў Дзяржаўнага архіва Віцебскай вобласці).
Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Сколько лет в веке? (ответ числом)

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Лиозно

Ещё первоклассники, но уже артисты!

Хотите узнать больше? В пятницу, 20 ноября, в Лиозненской детской школе искусств прошёл традиционный ежегодный праздничный концерт «Посвящение в первоклассники». 354

Хроника происшествий в районе

Хотите узнать больше? 15 ноября в 14.00 в РОВД поступил звонок от жителя аг. Бабиновичи, пенсионера, который сообщил, что в магазине «Хлебсервис» данного агрогородка 530

Жители микрорайона «Школьный» просят улучшить пешеходную дорожку

Хотите узнать больше? Качество пешеходной дорожки в «Школьном», что ведёт от магазина «Луч» к дому по ул. Строителей, 7, не раз становилось темой разговора населения 373

ДТП в Адаменках

Хотите узнать больше? Утром в  среду, 18 ноября, в аг. Адаменки на автодороге Лиозно–Ковали произошло ДТП с участием двух пешеходов. Женщины, работницы местной 412

Лиозненская молодежь призывает не курить в постели

Хотите узнать больше? Еще до начала республиканской акции «Не прожигай свою жизнь!» в некоторых организациях Лиозно и в средней школе  №1 горпоселка появился фоновый 420

Потомок уральских казаков рассказал о себе и своих предках

Хотите узнать больше? В гости к С. Г. Левенкову, который живёт в аг. Пушки, я напросилась по подсказке председателя Лиозненского сельсовета С. В. Пуковой, которая 393

Несколько проектов для инвесторов на форуме «Инновационное предпринимательство Витебской области» представила Лиозненщина

Хотите узнать больше?    В четверг, 12 ноября, делегация нашего района в составе заместителя председателя райисполкома В. В. Черноусова, директора республиканского 365

В «Осеннем мозголоме» победили «Яркие люди»

Хотите узнать больше? Числиться в лидерах районного интеллектуального турнира «Мозголом», что и говорить, дело почётное, приятное, но, вместе с тем, очень ответственное. 546