Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Калі бачыш двухкілямэтровую мапу Беларусі, дык вёскі на ёй пазначаныя не звычайнымі картаграфічнымі кружочкамі, а выцягнутымі лініямі вуліц і завулкаў.

Чарговая перадача Змітра Бартосіка "Падарожжы Свабоды" прысвечаная памежжу Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў.

А калі б на сёньняшніх мапах адлюстравалі рэальную карціну, дык ад тых ліній не засталося б і сьледу. Бо ў большасьці паўналюдных некалі вёсак дажываюць свой век літаральна некалькі чалавек.

Як, напрыклад, на мяжы Докшыцкага, Пастаўскага і Глыбоцкага раёнаў. Куды ваш пакорны слуга выправіўся ў кампаніі з глыбоцкім журналістам Зьмітром Лупачом.

Зьміцер Лупач быў раней аграномам і добра памятае, як выглядалі гэтыя вёскі яшчэ пару дзесяцігодзьдзяў таму. Сёньня большасьць вёсак ператварыліся ў маўклівыя зарасьці, зь якіх часам тырчаць рэшткі дамоў.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Сваё падарожжа мы пачалі з могілак вёскі Ласкаўшчыны. Уражвае колькасьць магіл яшчэ зусім маладых людзей.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Што кажа пра адно. Вёскі маглі б жыць і сёньня.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

— Як я працаваў тут брыгадзірам, у маёй брыгадзе працавалі хлопцы. Паўміралі, адзін у 35 гадоў, другі ў 42. Самы старэйшы — у 50. Акрамя аднаго чалавека, усе ад гарэлкі. Можа, каб былі ў іх сем’і, яны б засталіся. А так былі халасьцякамі. Пакуль жылі бацькі, жылі і яны. А як бацькі паўміралі, яны доўга не пажылі.

Мы стаім на мяжы Докшыцкага і Пастаўскага раёну. І вельмі шмат вёсак, дзе адзін-два чалавекі жывуць.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Вёска Гігалы за апошнія гады зьвялася да адной хаты. Дзе жыве старая Тэрэса са сваім саракагадовым сынам. Пакуль сын сьпіць дзённым непрабудным сном, мы разгаварыліся са старой.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

— Добры дзень. Як гэтая вёска называецца?

— Горад Гігалы.

— Вы адна тут жывяце?

— Сын яшчэ.

— Як вам тут жывецца?

— Вельмі добра. Весела. Ніхто не замінае.

— Ня страшна?

— А чаго? Грошай няма. Чаго баяцца? Мужчыны за год паўміралі, штук шэсьць. То гарэлка задушыла, то пятля. Ніхто не чапае. Бандытаў ніякіх няма. І гэты ж во, сын.

— А ён нідзе не працуе?

— Кожны дзень працуе. То косіць, то арэць, то п’ець. Штодзень душыцца. А толку няма.

Вельмі характэрная дэталь сёньняшняга жыцьця. Весела, бо грошай няма! Значыць, няма ад каго бараніцца.

Па дарозе мы ехалі празь вёску Заўлічы. Дзе ў атачэньні нежылых хат разбураецца тыповы будынак польскай міжваеннай школы.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Зарослы пустазельлем, з трэшчынамі ў столі сымбаль адыходзячай эпохі. На адной са сьцен надпіс «Жыве Беларусь». У такім антуражы — зусім не аптымістычны.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Вёска Курылавічы. Гаспадыні гэтай вёскі, Адальфіне Крук, хутка споўніцца 92 гады. Гэта разумная і з пачуцьцём гумару кабета.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

— Колькі гадоў вам?

— Дзевяноста другі.

— І як вам тут жывецца?

— Нічога сабе. Працавала яшчэ летась. Усё рабіла. Агароды дагледзела. А сёлета ўжо я не работніца. Працавала ўсё жыцьцё. Засталася без мужыка. Года не пажыла, яго забралі немцы. А я засталася. І сына хацела выгадаваць. Працавала як дзікая і Богу малілася. І вось трымае мяне Бог. Ужо хацела паміраць. Хачу рабіць, а ўжо не магу. І жыць надакучыла.

— А сын дзе?

— У Глыбокім. Хату яму купіла.

— А як гэта вы пабудавалі хату?

— Я ж рабіла, як мужчына. І арала, і касіла. Усё рабіла. І пэнсію неблагую атрымліваю.

Якія толькі сюжэты не здараюцца з часоў нямецкай акупацыі. Аказваецца, муж Адальфіны, якога немцы зьвезьлі на работы ў Нямеччыну, зусім ня згінуў на чужыне.

— Яго немцы забралі. Ён там атруціўся гарэлкай. Не на сьмерць. Падлячылі, групу далі. Дык што, ён паедзе сюды? А пасьля расьпіўся. Мне ягоны друг расказваў. Расьпіўся, кажа, валізку водкі возьме, пад кочкай паставіць і п’е. Пасьля ідзе ў алькагольную бальніцу. І ён там у 78 гадоў памёр.

— А вы перапісваліся?

— Перапісаліся. Але неяк ён напісаў, што жонку можна купіць за пачак папярос. Дык я ўзлавалася і ня стала адпісваць яму.

Ніколі не перастаю зьдзіўляцца нашым старым, чый розум значна сьвятлейшы за розум іхніх унукаў.

— А вы ведаеце, што ў сьвеце робіцца?

— У мяне радыйка тут. Дык я ўключаю толькі, як імша ідзе. А больш я нічога ня знаю. Імшу толькі слухаю.

— Ну, вы ведаеце, хто ў нас зараз галоўны начальнік?

— Ня знаю.

— Лукашэнка.

— Я знаю Лукашэнку. Але не хачу я глядзець на Лукашэнку. Што мне тыя лукашэнкі? За Лукашэнку б я не галасавала. За сьвежага.

— За сьвежага?

— Ну. Толькі чакаю сьмерці. Хутчэй памерці. Ужо няма інтарэсу. Не магу рабіць, і жыць не хачу. Толькі ў кніжках сяджу. Але сьвятыя. Пустых не чытаю. Нікога не баюся. Сама над сабой. Ні злодзеяў няма тут, дзякуй Богу. Сьпярша тут маладыя былі, дык абкрадалі.

— А пасьля яны куды падзеліся?

— Памерлі.

— Балюча глядзець вам на сваю вёску?

— Жудасна. Даўней было хат 50. Весела было, людзей многа. Я яшчэ ў школу хадзіла. Бабы ў нас зьбіраліся. Хата вялікая была. І сусед казаў — яшчэ прыйдзе гэткі час, што чалавек чалавеку будзе рады. А я ляжу на печы і думаю — а дзе ж яны дзенуцца? А цяпер мне самой гэта прыйшло. Рада, як чалавека пабачу. Во, думаю, праўда. Людзі ўперад зналі ўсё.

Гэта праўда. Хутка радасьць ад сустрэчы з жывым чалавекам будуць адчуваць ня толькі жыхары далёкіх вёсак. Паводле апошніх статыстычных зьвестак, насельніцтвам прырастае толькі сталіца. А ў краіне жыве менш за 9 з паловай мільёнаў. З такімі тэмпамі дэпапуляцыі хутка апусьцеюць і мястэчкі.

Незвычайная карціна адкрылася ў вёскі Янукі. Некалькі гадоў таму, да меркаванага візыту прэзыдэнта Ўкраіны Януковіча, у Януках зрабілі парадак.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Зладзілі прыгожую лесьвіцу на могілкі. Паставілі платы. Але самае крэатыўнае рашэньне — пару нежылых хатаў ажывілі. На мёртвыя вокны павесілі фіранкі. Стварылі прыгожую дэкарацыю вірлівага жыцьця.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Але далей, як памятаеце, быў маналёг пра вошай. І Януковічу не пашчасьціла зазірнуць за тыя фіранкі. Янукоўская жыхарка не разумее, чаму ж не прыехаў чарговы раз Януковіч.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

— Было хат. Многа хат было.

— А вы ж ведаеце, што Лукашэнка зь Януковічам пасварыўшыся былі?

— Ведаю. Ці гэта добра? Скажыце вы. Што яму не спадабалася? Каторы вінаваты больш? Не абшчаюцца. Па баках усё езьдзяць. У Януковіча тут дзед нарадзіўся.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

У вёску Мацейкі вядзе ўжо не дарога, а зарослы бур’яном накірунак. Старая Антося, безабаронная згорбленая старая, якую летась абрабавалі цыганкі, разгаварыўшыся, выдае адным сказам цэлы філязофскі пастулят.

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

— А пра што думаецца? Пра мінулае, пра цяперашняе?

— Няма чаго думаць пра мінулае. Не было мне добра, і цяпер нядобра.

— А зімой тут ня страшна? Дзікі.

— У хату ж ніхто не прыходзіць страшны. Бульбу зрылі. Дзікі шкодзяць, але ж чалавек — найгоршы дзік. Як прыйдзе, во пакрыўдзіць. А ад дзікоў схавацца можна.

— А якіх людзей на зямлі болей, кепскіх ці добрых?

— Як добры, дык і добры. Яго не заўважыш. Ён добры. А благога заўважыш адразу.

Добрыя людзі — незаўважныя. Як вам гэтая думка забытай старой Антаніны Хайковіч з амаль зьніклай вёскі Мацейкі? Ці ня ў гэтым крыюцца ўсе нашыя мінулыя і будучыя беды? Можа, добрым людзям пара сябе нарэшце выявіць?..

"Жудасна". Рэпартаж Радыё Свабода з памежжа Глыбоцкага, Докшыцкага і Пастаўскага раёнаў

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: 24 часа это - ?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Глубокого

У Глыбоцкай СШ №3 адкрылі мемарыяльную дошку ў гонар паэта і педагога з Маладзечаншчыны Віталя Гарановіча (фота, відэа)

Хотите узнать больше? У Глыбоцкай СШ №3 адкрылі мемарыяльную дошку ў гонар паэта і педагога Віталя Гарановіча. Фота з сайта www.westki.info Падзея адбылася 22 красавіка 29

Лукашенко о школе: Программу сократить, учебники – новые, уроки – с 9 утра

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото из архива Край.бай Все проблемы Президент потребовал решить уже в нынешней пятилетке. Несмотря 41

Православные и католики в Вилейке в один день отметили светлый праздник Воскресения Христа (фото)

Хотите узнать больше? Православные и католики в один день отпраздновали Пасху. Фото Юлии Лахвич, Край.бай В ночь на 20 апреля праздничные богослужения прошли в 38

Бонстики улетели, а альбомы вернулись!

Хотите узнать больше? В интернет-гипермаркетах «Е-Доставка» и «ГиперМолл» стартуют продажи альбомов для коллекционирования Бонстиков По многочисленным просьбам в 81

Всегда модно и стильно. Выбираем очки и линзы в Молодечно

Хотите узнать больше? Всегда модно и стильно. Выбираем очки и линзы в Молодечно Специализированные магазины «Оптика», расположенные в Молодечно по ул. Ф. Скорины, 10А и 65

Капитальный ремонт Долгиновской средней школы в Вилейском районе перенесли на 2018 год

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта remontown.com Капитальный ремонт здания и благоустройство территории проведут в рамках 56

Международный региональный фестиваль «Дударскі рэй» пропишется в Глубоком

Хотите узнать больше? Инициатор Международного регионального фестиваля «Дударскі рэй» Виталий Воронов. Фото с сайта nn.by В начале мая в Глубоком состоится первый 106

Идет сбор денег на курс реабилитации для 13-летней Яны Костик из Глубокского района

Хотите узнать больше? Идет сбор денег на курс реабилитации для 13-летней Яны Костик из Глубокского района. Фото с портала tut.by У Яны Костик из Глубокского района – 94