Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў


Касцёл у мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

Сёння спаўняецца 95 год з дня пачатку антыбальшавіцкага паўстання на Браслаўшчыне і Дзісненшчыне.

Бальшавіцкі тэрор у чэрвені 1919-га дасягнуў апагею. Сяляне стаміліся ад рэквізіцый, рабункаў і расстрэлаў. У траўні бальшавікі забілі праваслаўнага святара Канстанціна Жданава з Шаркоўшчыны, шанаванага мясцовым людам. Напачатку чэрвеня бальшавікі абвесцілі мабілізацыю усіх мужчын ва ўзросце ад 16 да 43 год. Людзі сыходзілі ў лес.

Досыць было адной іскры, каб пачалося паўстанне. 14 чэрвеня 1919 года ў мястэчку Іказнь на Браслаўшчыне быў парафіяльны фэст Найсвяцейшага Цела і Крыві Хрыста. Ксёндз Міхал Буклярэвіч звярнуўся да тысячаў людзей, што прыйшлі на фэст, заклікаў іх браць зброю. Мясцовыя маладзёны адразу раззброілі прысутных там бальшавіцкіх вайскоўцаў.

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў



Касцёл у мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

Паўстанцы ўзялі пад кантроль Іказнь, Слабодку, Мілашова, Мёры, Чэрасы, Ёды, Шаркоўшчыну, Германавічы. Былі арыштаваныя бальшавіцкія дзеячы ў Мёрах, камісара Маляўку прагналі праз шыхт у Новым Пагосце і расстралялі.

Бальшавікі ціснулі паўстанцаў з трох бакоў – з Друі, Браслава і Дзісны. Кепска ўзброеныя і кепска навучаныя паўстанцы здавалі адно мястэчка за другім. Польскае войска, на якое спадзяваліся паўстанцы, не падыходзіла.

26 чэрвеня бальшавікі ўзялі Іказнь. Ксяндза Міхала Буклярэвіча разам з ягонай сястрой Аліцыяй расстралялі каля Бігосава. Бальшавікі былі вымушаныя прызнаць, што штуршком для паўстання сталі злоўжыванні мясцовых камісараў. Пра злачынствы тутэйшых бальшавікоў пісалі нават бальшавіцкія газеты.

Польскае войска прыйшло на Браслаўшчыну і Дзісненшчыну ў жніўні. Сёй-той з паўстанцаў дачакаўся гэтага дня, хаваючыся ў лясах.

“Zamordowani za milosc do ludzi i Ojczyzny”, - напісалі магіле ксяндза Буклярэвіча і яго сястры Аліцыі на падворку Іказненскага касцёла. Хоць ксёндз Буклярэвіч быў беларус. “Як верны слуга Хрыстуса, быў шчыра адданы працы дзеля духовага і матэрыяльнага дабра нашага сялянства: закладаў хаўрусныя крамы, адчыняў пачаткавыя школы, прытулкі, смела гаварыў сваім парахвіянам, што яны не Палякі, не Расейцы, а Беларусы”, - напісала 28 верасня 1919 года газета “Крыніца”.

Споўнілася 95 год, як жыхары Браслаўшчыны і Дзісненшчыны пагналі бальшавікоў



Магіла ксяндза Міхала Буклярэвіча і яго сястры Аліцыі ў мястэчку Іказнь (Браслаўскі раён). Фота Кастуся Шыталя, 6 лютага 2014 года.

...Беларуская свядомасць добра прарасла ў тым краі. У міжваенны час у Іказні (і не толькі ў Іказні) дзейнічаў гурток Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры, яго працай кіравалі браты Дварэцкія. А цяпер далёкі сваяк тых Дварэцкіх, малады філолаг і журналіст Галляш Сялява, актыўна займаецца грамадскай дзейнасцю ў Браславе. Сайт Braslaw.by - ягоных рук справа.

Браніслаў Туронак, паўстанец з Новага Пагоста, перабраўся ў Вільню, дзе быў рэдактарам газеты “Беларуская крыніца”. Ягоны сын Юры, ужо ў 2-й палове ХХ стагоддзя, даследваў гісторыю нацыянальнага руху, кнігавыдавецтва і ІІ Сусветную вайну, ды стаў аўтарам таўшчэзнага тома пад назвай “Мадэрная гісторыя Беларусі”.

Вітольд Ермалёнак, унук паўстанца, таксама стаў гісторыкам і стварыў у школе №3 горада Мёры два музеі, калекцыі якіх і дзяржаўныя музеі пазайздросцяць. Сярод вучняў Ермалёнка – ксяндзы Юры і Вячаслаў Баркі, маладафронтаўцы Мікола Дземідзенка і Уладзімір Яроменак.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: 24 часа это - ?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Браслава

В Минске прошел неожиданно массовый «Марш рассерженных белорусов» (видео)

Хотите узнать больше? Вечером 17 февраля в центре Минска прошел несанкционированный «Марш рассерженных белорусов». В нем приняли участие более 2 тысяч человек. Акция 47

Оптимизация и инициатива на местах. Министр образования рассказал, как зарплаты учителей могут дорасти до 500 долларов

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото Катерины Сушко из архива Край.бай Для доведения средней заработной платы в 2017 году до $500 45

Тайник с царскими деньгами и будильник 30-х годов. Раритеты из фондов четырех музеев Витебщины покажут в Глубоком

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта sterhluki.ru 14 февраля в историко-этнографическом музее Глубокого впервые откроется 64

Успейте правильно ответить на вопросы, чтобы попасть на концерт Сергея Славянского

Хотите узнать больше? Сергей Славянский. Фото с сайта www.slavyanskiy.com 21 февраля в 18.00 в Районном центре культуры Молодечно выступит Сергей Славянский с программой 44

Лукашенко о своих резиденциях: «Я не тот человек, чтобы понастроить домов, потом любоваться»

Хотите узнать больше? «Большой разговор с президентом» 3 февраля. Фото с сайта president.gov.by Во время «большого разговора» президент рассказал, как строится гостиничный 62

На спектакль «Отель 18+» идет многодетная мама Ирина Радкевич из Молодечно

Хотите узнать больше? На спектакль «Отель 18+» идет многодетная мама Ирина Радкевич из Молодечно. Фото предоставлено Край.бай Ириной Радкевич Театр эстрады Аркадия 55

Накануне "большого разговора". 12 вопросов президенту, ответы на которые ждут многие белорусы

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото Reuters 3 февраля, в пятницу, белорусов ждет «Большой разговор с президентом» – встреча с 86

Вице-премьер Жарко о трех случаях анафилактического шока: "Ситуация нестандартная, но не надо запугивать население"

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта www.interfax.by По сравнению с мировой практикой случаев аллергической реакции на 58