Закрыть

Выберите город

Закрыть

Як адкрыць для беларусаў адкрытыя дадзеныя?

У якім раёне Мінску найчасцей здараюцца пажары? Як абмінуць алергенныя дрэвы ў Манчэстэры? Адмысловыя мапы з’явіліся ў інтэрнэце дзякуючы прыхільнікам ідэі адкрытых дадзеных. Ці шмат сярод гэтых энтузіястаў беларусаў?

Карысныя адкрытыя дадзеныя

Людзі, апантаныя ідэяй адкрытых дадзеных, ці open data , ужо стварылі свой сусветны рух. Урады некаторых краін нават вылучаюць на развіццё open data асобныя артыкулы дзяржаўных бюджэтаў. Беларускія ўлады пакуль не звяртаюць належнай увагі да гэтай ідэі. Гэта адзначылі ўдзельнікі Дня адкрытых дадзеных, які арганізавала ў Мінску моладзевая арганізацыя Фаланстэр. Ды і актыўных прыхільнікаў ідэалогіі адкрытых дадзеных у нас пакуль няшмат. Мэтанакіраваныя распрацоўкі праектаў у фармаце open data

пачаліся толькі летась. Тады на Hackaton for future камандай праграмістаў-энтузіястаў былі створаны першыя праекты, што выкарыстоўвалі гэты фармат. Напрыклад, інфармацыйная сістэма для маніторынгу ўзроўню бяспекі ў горадзе. Пакуль яна працуе ў рэжыме тэставання. Сістэма аўтаматычна загружае дадзеныя са штодзённай публічнай справаздачы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях (МНС) аналізуе іх і графічна адлюстроўвае ў выглядзе мапы. Такім чынам любы карыстальнік платформы можа праверыць, напрыклад, як часта здараюцца пажары ў любым раёне Мінска. Высновы з гэтай інфармацыі кожны наведнік сайта можа зрабіць сам. Шэраговым грамадзянам гэтая інфармацыя дапаможа прыняць рашэнне пры набыцці кватэры, а гарадскіх чыноўнікаў, магчыма, падштурхне для прыняцця дадатковых захадаў па забеспячэнні пажарнай бяспекі.

Дарэчы, як паведаміў падчас Дня адкрытых дадзеных сябра Пірацкай партыі Нямеччыны Марцін Кліім, напрыклад, мапа ўзросту дзяцей можа дапамагчы гарадскому кіраўніцтву разлічыць, дзе варта будаваць школы ў першую чаргу, а ў якіх раёнах не спяшацца. У Манчэстэры мабільны дадатак мапы дрэваў дапамагае людзям з алергіяй па магчымасці абмінаць такія месцы.

Як зацікавіць чыноўнікаў?

У Беларусі найбольш актыўнымі прыхільнікамі адкрытых дадзеных з’яўляюцца Нацыянальны банк, Белстат, Міністэрства ўнутраных спраў і ўжо згаданае МНС. Але зазвычай гэты фармат выкарыстоўваецца ў эксперыментальным парадку.

Напрыклад, Белстат у асноўным выкладае справаздачы не ў машыначытальным фармаце, што ўскладняе іх апрацоўку.

--Калі чыноўнікам патлумачыць, як можна працаваць з той інфармацыяй, што ў іх ёсць, магчыма, яны зацікавяцца. Бо, яны таксама адчуваюць праблемы з апрацоўкай інфармацыі, -- лічыць заснавальнік партала opendata.by Аляксей Мядвецкі.

Пакуль жа Белстат не дабірае кліентаў. А сярод іх магло быць больш журналістаў, даследчыкаў, прадстаўнікоў недзяржаўных арганізацый, бізнэсоўцаў. І ўсё з-за таго, што карыстацца яго дадзенымі нязручна. У якасці эксперыменту ў статыстычным камітэце выкарыстоўваюць фармат Excell , які адносіцца да машыначытальных. А вось Нацыянальны банк актыўна карыстаецца фарматам адкрытых дадзеных. Гэтая дзяржаўная утанова з’яўляецца самай адкрытай.

Канстытуцыя гарантуе, закон не рэгулюе

Аляксей Мядвецкі адзначае, што ў Беларусі няма моды на адкрытыя дадзеныя ні сярод шэраговых грамадзянаў, ні ў бізнэс-супольнасці, ні ў дзяржаўных органах. На яго думку, моду павінен стварыць адмысловы закон. Бо цяпер актывісты адкрытых дадзеных працуюць на сваю рызыку. Звесткі, якія яны выкарыстоўваюць, у любы момант могуць трапіць пад грыф “для службовага карыстання” ці “сакрэтна”. Беларускае заканадаўства ніяк не рэгулюе доступ да інфармацыі дзяржаўнага сектару: няма ні стратэгіі раскрыцця дадзеных, ні дырэктывы, ні закона. Хоць права атрымліваць інфармацыю гарантуе Канстытуцыя.

Яскравым прыкладам з’яўляюцца сайты дзяржаўных органаў.

Па словах юрыста Lawtrend Аляксея Казлюка, сайты дзяржаўных органаў зараз падобныя да пашыраных візітовак. Там можна знайсці адрэсу, імёны службовых асобаў, базавую інфармацыю. Але немагчыма з дапамогай сайту пазбавіцца неабходнасці ісці ў канкрэтную ўстанову.

Абвінавачваць чыноўнікаў няма падстаў. Бо няма заканадаўчых нормаў, якія б прадугледжвалі якасць іх прысутнасці ў інтэрнэце. Да таго ж, як адзначае Аляксей Казлюк, нярэдка сайт дзяржаўнай установы абслугоўвае адзін чалавек, які не мае ні кампетэнцыі, ні фізічнай магчымасці, каб выконваць увесь аб’ём працы.

Мытны саюз падштурхне?

Пакуль у Беларусі няма дастаткова актыўнай сілы, якая б магла лабіраваць адпаведнае заканадаўства. Актывісты адкрытых дадзеных: праграмісты, дызайнеры, журналісты не аб’яднаныя ў трывалую структуру. Зрушыць сітуацыю, на думку экспертаў, можа працэс пабудовы адзінай эканамічнай прасторы, які прадугледжвае сінхранізацыю заканадаўства ў Расіі, Беларусі і Казахстане.

Напрыклад, у Расіі з мінулага года дзейнічаюць законы “Аб інфармацыі, інфармацыйных тэхналогіях і абароне інфармацыі” і “Аб забеспячэнні достапа да інфармацыі пра дзейнасць дзяржаўных органаў і органаў мясцовага самакіравання”. З аднаго боку гэтыя законы зрушылі працэс з мёртвай кропкі, але і стварылі шмат праблемаў, бо аўтаматычна з’явілася вялізная колькасць неапрацаванай інфармацыі.

Таму ў Беларусі неадкладна трэба пачынаць падрыхтоўку адпаведных законаў. Інакш інфармацыйнае поле будзе перапоўненае дадзенымі, якія не ўдасца апрацаваць.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц весны?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Беларуси

Лукашенко: в Беларуси задержали боевиков, готовивших провокацию с оружием

Хотите узнать больше? В Беларуси задержали готовивших провокацию с оружием боевиков. Об этом сообщил Александр Лукашенко сегодня во время общения в Могилеве с трудовыми 232

Замглавы МЧС задержан за взятку

Хотите узнать больше? Заместитель министра по чрезвычайным ситуациям Дмитрий Бегун задержан по подозрению в получении взятки. фото: sputnik.by Об этом президент Беларуси 278

Подсветку проспекта Независимости 25 марта выключат на час

Хотите узнать больше? Беларусь в субботу в девятый раз присоединится к крупнейшей экологической акции "Час Земли" – акции, которая призвана напомнить о проблемах изменения 158

Сколько задолжали белорусским тюрьмам

Хотите узнать больше? Места лишения свободы тоже страдают от неплатежей. Например, дебиторская задолженность колонии в Бобруйске составляет 2,4 млн долларов. В 412

Военные Беларуси и России проведут штабную тренировку в региональной группировке войск

Хотите узнать больше? Совместная штабная тренировка (СШТ) с Объединенным командованием региональной группировки войск (сил) Беларуси и России началась в понедельник на 267

К расследованию аварии на Скидельском сахарном комбинате привлекут специалистов из Польши

Хотите узнать больше? Польские специалисты примут участие в расследовании трагедии на сахарном комбинате в Скиделе. Такая информация размещена на сайте Следственного 308

За участие в «маршах нетунеядцев» журналисты и активисты приговорены к арестам и штрафам

Хотите узнать больше? Суды над участниками несанкционированных акций протестов против так называемого «тунеядского» декрета проходят в понедельник в Орше, Бобруйске и 343

В Беларуси начнут маркировать контрольными знаками жидкости для электронных сигарет

Хотите узнать больше? В Беларуси будут маркировать жидкости для электронных сигарет специальными идентификационными знаками, сообщила пресс-служба Совета министров в 327