Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Магічная мапа Барысава ад Змітра Панкаўца

“Правілы “Магічнай мапы” празмерна жорсткія — толькі тры месцы і ніводным больш. Каб адчуць мой душэўны боль пры выбары, толькі абазначу месцы, што не трапілі ў спіс. Гэта раён “залінейны”, дзе быў афіцыйна зафіксаваны адзіны ў Беларусі выпадак палтэргейсту напрыканцы існавання СССР, дзівоснай прыгажосці шухоўская вежа, “барысаўскія Шабаны” — Казіны Рог, дзе і сёння ў цябе лёгка могуць спытаць: “З какова раёна, пацан?”, Беразіна з яе хай і даўно страчанымі разваднымі мастамі. Ці нават гарадскі стадыён, дзе сціплы барысаўскі клуб БАТЭ пракладваў сабе дарогу ў Лігу чэмпіёнаў. Чым не магія?” — адзначае аўтар чарговага выпуска “ММ” журналіст Зміцер Панкавец.

Паміж ешыботам і могілкамі

Я вучыўся ў сапраўдным ешыбоце. Хаця не так — у будынку, які ўзводзіўся як ешыбот і доўгі час дзейнічаў як месца для вывучэння Талмуда і падрыхтоўкі рабінаў. Пасля яго ператварылі ў жаночую гімназію, на франтон прырабілі пяціканцовую зорку, каб памеціць тэрыторыю. А яшчэ пазней на гэтым месцы адкрылі педагагічны каледж. Там я і вучыўся. Гэта ўсяго пару крокаў ад базару ў Старым горадзе, але зрабіўшы іх, трапляеш нібыта ў паралельны свет.

Магічная мапа Барысава ад Змітра Панкаўца

На ўроках фізкультуры замест практыкаванняў на гнуткасць ці гульні ў выбівалы наша выкладчыца любіла практыкаваць вывад нас на прагулку. Прычым у самае непрывабнае месца горада — так званую Нахалаўку. Кажуць, што многа прышлых людзей назаўсёды губляліся ў лабірынтах вузкіх неасфальтаваных вуліц Нахалаўкі, асабліва падчас традыцыйнага вясновага патопу. Мне заўсёды здавалася, што там жывуць толькі забойцы і распусніцы, карлікі і папрашайкі, вырадкі і вар’яты. Хлопцы там хутка становяцца кліентамі дзіцячага пакоя міліцыі, а дзяўчаты рана даведваюцца пра аборты. А працаваць і тыя, і другія ідуць на блізкую “швейку”. Затое ў кожным двары ёсць вішнёвыя дрэвы.

Наш праменад па Нахалаўцы звычайна заканчваўся на старых яўрэйскіх могілках. Месца пахавання вядомых цадзікаў і рабінаў (тут перапахаваныя многія мінскія рабіны). Атмасфернае месца. Летам мясцовыя там смажаць шашлыкі і загараюць. А яшчэ проста пасярод могілак некалі была футбольная пляцоўка. Мне бажыліся, што дзеці гуляюць у футбол проста чарапамі нябожчыкаў. Праўда, на свае вочы я гэтага не бачыў.


Ваколіцы базару

У Барысаве шмат рынкаў і торжышчаў, але толькі адзін людзі называюць базарам, той што ў старой частцы горада. На ўваходзе пільныя цыганкі абавязкова спытаюцца ў цябе: “Золата?” А калі адмоўна пахітаеш галавой, то ўмомант страцяць да цябе цікавасць. Тут жа на ўваходзе сядзелі бабулі, што прадавалі семачкі з маленькіх драўлянах кубачкаў. У іх заўсёды можна было ўзяць жменьку проста так. А яшчэ была “кропка” мужыка, што гандляваў касетамі NRM, “Нейра Дзюбеля” і “Крамы” — адзіная ў горадзе.

Магічная мапа Барысава ад Змітра Панкаўца

У “Міні-кафэ” некалі гатавалі самыя смачныя чабурэкі, абавязкова абгорнутыя ў прапітаную тлушчам паперу. Тут ёсць свае “поле цудаў”, невялікая барахолка, дзе можна знайсці любыя нішцякі. А яшчэ тут пахне самаробным хлебам і трэба ўхіляцца ад д’яблавых восаў, якія не кусаюць толькі прадаўцоў ласункамі.

Менш за кіламетр ад базару — некалькі старых закінутых сінагог, праваслаўны сабор, касцёл, а таксама стараверская царква. Вельмі пашыраная легенда кажа, што ў старавераў ёсць абразы са свастыкай. Але яны не пускаюць чужакоў зірнуць на іх.

І ўвогуле тут захаваўся ўнікальны ансамбль будынкаў XIX стагоддзя. Колькі разоў прапаноўвалі зрабіць гэтую частку горада пешаходнай. Усё ніяк, а так шкада! У такім выпадку нашмат лягчэй было б адчуць мінулае горада.

Вось домік стаіць цэлым і некранутым, дзе працаваў бардэль мумэ Сэйны, а недалёка прымаў сваіх кліентаў гінеколаг Рыгор Берлін, які ўмеў выклікаць аргазм у сваіх кліентак адным дотыкам. А гэта рэстаран Эдэмскага, у які звозілі найлепшыя прысмакі таго часу. Пакуль пісаў, аж адчуў пах смажанага сома, толькі што злоўленага ў Бярэзіне.


Старабарысаўскі палац

Старабарысаў — гэта не старая частка горада, а вёсачка за кіламетр ад самога Барысава. Да яе можна дабрацца 12-м аўтобусам. Прываблівае падарожнікаў гэтая мясціна закінутым палацам на старажытным гарадзішчы.

Магічная мапа Барысава ад Змітра Панкаўца

Некалі гэтая тэрыторыя належала князям Радзівілам, пасля — імператарскаму дому Раманавых. У 1812 годзе тут начаваў Напалеон. Магчыма, дзесьці якраз у гэтых ваколіцах ён пакінуў свае шматлікія скарбы, якія не даюць спакою ўжо некалькім пакаленням барысаўскіх авантурыстаў. Адзін з гандлёвых цэнтраў Барысава, дарэчы, так і называецца — “Клад Напалеона”. А ў 1941-м нараду тут праводзіў Адольф Гітлер. Нейкі барысаўскі эпіцэнтр, куды так і цягнула моцных і знакавых постацяў гэтага свету. Выпадковасць ці ўсё ж наканаванне?

За саветамі ў палацы была калгасная кантора. Ад эпохі якой яшчэ засталася шыльдачка з надпісам на дзівоснай трасянцы “заўхоз”. Мясцовыя палохаюць, што тут начамі збіраюцца сатаністы і металісты. Я не ведаю, можа, і так. Пакуль жа будынак з кожным годам прыходзіць ва ўсё больш закінуты стан, а статус “ахоўваецца дзяржавай” выглядае пустой фармальнасцю.


Сутнасць праекта “Магічная мапа” кампаніі “Будзьма беларусамі!”: з існых адасобленых “пазлаў” — мясцінаў беларускіх гарадоў — стварыць агульную, актуальную калектыўную гарадскую гісторыю Беларусі. Горад — прастора супольная. І магічная мапа павінная стварацца супольна. Таму прапаноўваем стаць удзельнікам праекта ўсім, хто хоча падзяліцца сваімі таямнічымі ведамі.

Мы чакаем і вашых допісаў! Дасылайце на адрас кампаніі razam@budzma.by (з пазнакай у тэме ліста “Магічная мапа”) спіс сваіх магічных месцаў (не больш за тры), тых месцаў, якія маюць сваю гісторыю і патэнцыйна будуць цікавыя іншым жыхарам горада. Дасылайце пералік разам з кароткім тлумачэннем: чаму гэтае месца для вас дарагое альбо чаму вы лічыце яго магічным, адметным. Найцікавейшыя аповеды будуць публікавацца на нашай старонцы “Магічная Мапа” і аздабляцца малюнкамі Андруся Такіндага. Калі вы малюеце самі, дасылайце і свае малюнкі!

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц лета?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Нужен ли Борисову свой форум?

Новости Борисова

Беседа-предупреждение «У воды без беды», посвященная 145-летию Республиканскому государственно-общественному объединению «Белорусское республиканское общество спасания на водах» (ОСВОД)

Хотите узнать больше? 19 апреля в городской специализированной библиотеке № 5 ГУК «Борисовская центральная районная библиотека им. И. Х. Колодеева» для работников УП 40

Святы Вялікдзень

Хотите узнать больше? З 10 па 16 красавіка ў рамках раённага Тыдня традыцыйнага мастацтва “Вялікдзень на Барысаўшчыне” у Цэнтры традыцыйнай культуры прайшла выстаўка работ 35

Внимание! Акция к Международному дню музеев «Подари музею память!»

Хотите узнать больше? «Подари музею память» – акция, которую объявляет Борисовский объединенный музей для всех жителей города Борисова. 33

«Я памяти служу, как служат Храму…» Творческая встреча с белорусской писательницей Людмилой Рублевской

Хотите узнать больше? 19 апреля в Борисовской центральной районной библиотеке им. И. Х. Колодеева в рамках проекта «Редкая книга – возвращение к читателю» в рубрике 36

Борисовские дошкольники примерили роль спасателей

Хотите узнать больше? Уже традиционно в Борисовском районе на территории всех пожарно-спасательных подразделений проходят экскурсии для ребят из различных образовательных 41

Вебинар «Почему в библиотеку приходят не читатели, а клиенты?»

Хотите узнать больше? Занятие онлайн-школы компетентного библиотекаря прошло в ГУК «Борисовская центральная районная библиотека им. И. Х. Колодеева» 18 апреля. Тема 36

Сацыяльна-адукацыйны праект «Чытаем па-беларуску з velcom» у Барысаўскай цэнтральнай раённай бібліятэцы ім. І. Х. Каладзеева

Хотите узнать больше? 18 красавіка ў ДУК “Барысаўская цэнтральная раённая бібліятэка ім. І. Х. Каладзеева” прайшло заключнае мерапрыемства сацыяльна-адукацыйнага праекта 60

Велікодныя прысмакі

Хотите узнать больше? Адным з самых галоўных хрысціянскіх святаў на Беларусі з'яўляецца Пасха (ці Вялікдзень). Гэтае свята звязана з вялікай колькасцю самых розных абрадаў 40

Познавательная программа “На Вялікдзень, дый на першы дзень”

Хотите узнать больше? 13 апреля 2017 года на базе Староборисовского сельского дома культуры прошла познавательная программа для детей “На Вялікдзень, дый на першы дзень”. 61

«Душевная наука»

Хотите узнать больше? Психологом ГУ «Территориальный центр социального обслуживания населения Борисовского района» Беляевой В.В.    12 апреля 2017 года было 55