Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Цётка - абранніца вечнасці

 

Цётка - абранніца вечнасці


Ролю нашага правадніка і экскурсавода ў вёску Стары Двор Першамайскага сельсавета, на малую радзіму Алаізы Пашкевіч, узяла на сябе загадчыца аддзела цэнтральнай бібліятэкі імя Цёткі Г.С. Мацюк, дарэчы, ураджэнка гэтых цудоўных “цёткінскіх мясцін”.

– Заўжды адчуваю гонар за сваю вёску, дзе наша пакаленне расло з імем славутай зямлячкі, – абсалютна без пафасу прызнаецца Галіна Станіславаўна. – А дапамагла глыбока ўсвядоміць унікальнасць такой асобы, як Алаіза Пашкевіч, наша настаўніца – Анфіса Паўлаўна Дабрылка. Яна амаль паўстагоддзя аддала сябе педагагічнай рабоце, выкладала беларускую мову і літаратуру ў колішняй Шастакоўскай школе. Хадзем, Анфіса Паўлаўна жыве літаральна ў некалькіх кроках ад месца, дзе калісь стаяў дыхтоўны дом Пашкевічаў...

 

“Цётка наша – і твая, і мая”
Старэнькая настаўніца выпраменьвае ўсмешку пры сустрэчы з колішняй вучаніцай і на вачах маладзее.

– Якая яна ў мяне выдатная, – гаворыць Анфіса Паўлаўна пра Галіну Мацюк. – Нават калі ў Шчучыне па іншым баку вуліцы іду, то яна абавязкова заўважыць, падбяжыць, запытае пра здароўе, прапануе дапамогу... І ўсе мае вучні такія – цудоўныя людзі, сапраўдныя...

Тое, што ў гэтай людскасці ды сапраўднасці вялікая роля і яе, настаўніцы, выхавання, Анфіса Паўлаўна сціпла замоўчвае. А вось гісторыю сваёй еднасці з тутэйшымі мясцінамі можа ўспамінаць бясконца.

... Яна прыехала сюды ў 1954-м – пасля педвучылішча, і ў маладосці сябравала з многімі вяскоўцамі, якія памяталі і ведалі Цётку. Свякроў-нябожчыца расказвала, як Алаіза Пашкевіч у вёску са студэнцкай кампаніяй прыязджала, як любіла з простымі сялянамі гутарыць, агітавала не гнуць спіну ... на Пашкевіча, уласнага бацьку. Маўляў, за бясцэнак вы на яго працуеце, патрабуйце, каб плаціў як след за работу.

А пра адносіны Алаізы з мясцовай дзятвой проста легенды хадзілі. Бывала, сустрэнецца Пашкевічанка з басаногай чарадой і давай чым-небудзь смачненькім частаваць, размаўляць, як з роўнымі. Раптам здыме з шыі шаўковую хусцінку, на стужачкі разарве і ўсім дзяўчынкам іх разлахмачаныя валаскі ў акуратныя коскі пазаплятае.

Анфіса Паўлаўна Дабрылка па крупінках збірала звесткі пра Пашкевічаў, ператвараючы свае пошукі ў справу жыцця. Кажуць, яе і самую з цягам часу сталі “Цёткай” называць. Апантаная энтузіястка нібыта злілася з вобразам той, каго так любіла, чыю творчасць даносіла да сэрцаў сваіх выхаванцаў.

Аднойчы адзін з вучняў на магіле Алаізы Пашкевіч з дзіцячай непасрэднасцю запытаў:
– Анфіса Паўлаўна, а тут сапраўды ваша цётка пахавана?
Яна не здолела схаваць усмешкі:
– Цётка гэта, хлопча, і твая, і мая, і ўсяго нашага беларускага люду…

 

Цётка - абранніца вечнасці


Людзі помняць, людзі любяць...

А.П.Дабрылка не адзіная ў Старым Двары, хто з такой цеплынёй шануе памяць знакамітай зямлячкі. На жаль, гэтай вясной адышоў у нябыт Станіслаў Міхайлавіч Будзевіч, які перасягнуў стогадовы рубеж доўгажыхарства і быў сапраўднай энцыклапедыяй біяграфічных ведаў пра Цётку. Дзед Стась не раз расказваў землякам і заезджым журналістам пра ўсю радзіну Пашкевічаў: і пра сястру Стэфаніду, і пра пляменніцу Фэлю, якую някепска ведаў. Казаў, што старэйшы брат Цёткі – Вацлаў – быў царскім палкоўнікам, некалькі дамоў у Вільні меў, а другі брат – Іосіф – нібыта загінуў у 1914 годзе пад Гродна. Сёстры Алаізы – Стэфаніда, Сафія і Караліна таксама вельмі шанавалі беларускую мову, мясцовыя песні, шмат гутарылі з вяскоўцамі пра долю народную, пра несправядлівасць, што спіну сялянам прыходзіцца гнуць на паноў. Стэфаніда распаўсюджвала сярод мясцовага люду газеты, вучыла тым свабодалюбівым вершам, што складала Алаіза.

 

... У Старым Двары расказваюць, што перад вайной Стэфаніду “раскулачылі” і саслалі ў Сібір. Пазней дом Пашкевічаў разабралі, а з бярвення Замасцянскую школу пабудавалі.

Давялося чуць ухвальныя словы ў адрас пляменніцы Фэлі, чыя магілка знаходзіцца побач з захаваннем самой Цёткі. У вайну, кажуць, Фэля ў давер да немцаў увайшла, а сама землякам дапамагала: каго з турмы выкупіць, за каго слова замовіць, каб у Нямеччыну не забіралі, каму дакументы патрэбныя вырабіць, каб жыццё ўратаваць. Ды рассакрэцілі фашысты дзяўчыну, расстралялі, бо насамрэч ніколі не была яна на баку акупантаў.

– І я ад сваёй бабулі Соф’і і мамы шмат добрага чула пра Пашкевічаў, – гаворыць Цаліна Іосіфаўна Янкевіч, карэнная старадварчанка. – У нас дзесьці павінны быць і старадаўнія фотакарткі, дзе Цётка з дзятвой гутарыць. Пастараюся знайсці і вам паведаміць, – паабяцала наша новая знаёмая, чалавек душэўны і адкрыты.

 

Цётка - абранніца вечнасці


А яшчэ на вясковай вуліцы мы сустрэлі Аліну Кеўра – прыгожую сучасную “аўталэдзі” за рулём стыльнай мініяцюрнай легкавушкі:

 

– Вось да бацькоў прыехала. Тут і сын мой адпачывае, – ахвотна ўступае ў дыялог Аліна Іванаўна. – Ці ведаю я пра нашу славутую зямлячку? Ды, безумоўна! Яе аўрай, здаецца, тут усё напоўнена. Мы ж у Шастакоўскай школе вучыліся, дзе нас навучылі быць патрыётамі сваёй зямлі. І сыну пра Алаізу Пашкевіч усё, што сама ведаю, расказваю. Каб не хрэстаматыйны вобраз Цёткі перад ім паўставаў, а жыццёвы. Усё ж незвычайным чалавекам была наша Алаіза, у гісторыю ўвайшла, Беларусь праславіла. Мы з Вадзімам абавязкова зробім фотаздымкі, каб мемарыял і родныя мясціны Цёткі ягоныя аднакласнікі ўбачылі і захацелі сюды прыехаць, сэрцам дакрануцца да яе духоўнай спадчыны...

Светла стала на сэрцы ад размоў з людзьмі на гасцінцы Старога Двара. Атрымліваецца так, што і сёння мудрая Цётка яднае пакаленні і выхоўвае ў нас патрыятызм і людскасць. Жыве Алаіза ва ўдзячнай памяці землякоў. І жыць будзе…
Таццяна СТУПАКЕВІЧ.
Фота Алы БІБІКАВАЙ.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Спутник планеты Земля?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Щучина

Рэспубліканскі трыумф шчучынскіх футбалістаў

Хотите узнать больше? Аматарскі міні-футбольны клуб “Шчучын” стаў пераможцам чэмпіянату Рэспублікі Беларусь па міні-футболе сярод каманд першай лігі сезона 2016-2017. 45

Команда СШ №2 Щучина «Х-team» вернулась с победой с областного этапа республиканской школьной лиги по чирлидингу

Хотите узнать больше? Щучинские чирлидеры второй год подряд удерживают лидирующие позиции на областных соревнованиях.  Показать захватывающие шоу на высоте на областной 41

За опытом в Щучин приезжала делегация Рогачевского района Гомельской области

Хотите узнать больше? Руководители сельисполкомов интересовались, как организована работа органов управления и самоуправления, какие формы профилактической работы 33

Военного комиссара Щучинского района признали лучшим военным комиссаром страны

Хотите узнать больше? По итогам 2015/2016 учебного года военный комиссар Щучинского района подполковник Александр Гайдук признан лучшим военным комиссаром Республики 47

В Щучинском и Зельвенском районах спасли на пожарах троих человек

Хотите узнать больше? На пожаре в Щучинском районе работники МЧС спасли пенсионерку и её сына 8 января в половине первого ночи щучинские спасатели выехали на пожар в 36

Проект "Туризм без чемодана": едем в Щучин

Хотите узнать больше? Щучин: на взлетной полосе Каждый житель Щучина скажет вам, что у их города самый оригинальный герб, самый чудесный фонтан и самые вкусные сыры. 40

«Музей-землянка» в Щучинском районе пополнится новыми экспонатами

Хотите узнать больше?  Мемориальный комплекс «Музей-землянка» в Зачепичах  пополнится новыми экспонатами: сюда передислоцируется музей Великой Отечественной войны из 29

Юный щучинец стал победителем Международного конкурса молодых пианистов в Варшаве

Хотите узнать больше? Воспитанник Щучинской детской школы искусств Михаил Резчиков с победой вернулся с Международного конкурса молодых пианистов-виртуозов имени Леопольда 48