Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Сёлетні год ЮНЕСКА абвясціла Годам Агінскага, а святкаванне 250-гадовага юбілею з дня нараджэння выдатнага кампазітара, дзяржаўнага і грамадскага дзеяча ўключыла ў Каляндар памятных дат. Гэтай даце прысвечаны шэраг мерапрыемстваў, скіраваных на ўзнаўленне, захаванне і папулярызацыю матэрыяльнай і духоўнай спадчыны выдатнай асобы. Сярод іх значацца музыкальныя і тэатральныя фестывалі, мастацкія пленэры і семінары, выпуск дастаткова шырокай нотнай спадчыны аўтара знакамітага паланэза “Развітанне з Радзімай”.

Урачыстасці па ўшанаванні памяці Міхала Клеафаса Агінскага пройдуць як у Беларусі, так і за яе межамі, таму што ён узбагаціў сваёй дзейнасцю культурную прастору Літвы, Расіі, Польшчы, Італіі і іншых краін. Асноўныя мерапрыемствы запланавана правесці ў верасні бягучага года ў поўнасцю адрэстаўрыраванай сядзібе Агінскага ў Залессі, у знакавым месцы колішняга Ашмянскага павета. У жыхароў нашага раёна таксама ёсць нагода далучыцца да юбілейнай даты і прыгадаць тыя ашмянскія паселішчы, якія былі звязаны з жыццём і дзейнасцю некаторых прадстаўнікоў славутага роду.

Як вядома (аб чым сведчыць не адна пісьмовая крыніца), дзед кампазітара князь Тадэвуш Агінскі (1712-1783) даволі працяглы час выконваў абавязкі ашмянскага старасты. У 1739 годзе, у час нарады сената, кароль надае яму староства, а да пасады пісара далучае тытул палкоўніка яго каралеўскай вялікасці. Тадэвуш Агінскі 2 мая 1740 года склаў прысягу ашмянскаму суддзі Барановічу (падрабязны вопіс гэтай падзеі падаў “Кур”ер Польскі”). Узбагацілі бібліяграфію «ўваходу ў ашмянскі суд» яшчэ два панегірыкі.

Вясной 1757 года бацька кампазітара Андрэй Агінскі (1740-1787) пераймае правы на ашмянскае староства, а 4 лістапада 1757 года змяняе Т.Агінскага ў наглядзе за Ашмянскімі сеймікамі. Князь А. Агінскі выконваў абавязкі галоўнай службовай асобы мясцовага самакіравання да 1763 года.

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Другой мясцовасцю, якая ўжо ў міжваенны час мінулага стагоддзя была злучана з Агінскімі, з’яўляецца Мураваная Ашмянка. Менавіта з ёю, а дакладней са старадаўнім мясцовым маёнткам, звязваюць сваё жыццё нашчадкі Міхала Клеафаса Агінскага па лініі яго сына Тадэвуша Антонія Агінскага (1798-1844). Пасля Першай сусветнай вайны ў гэтай мясціне пачынаецца сямейнае жыццё прапраўнучкі кампазітара графіні Адэлаіды Любенскай. Пра яе вядома некалькі фактаў. Нарадзілася Адэлаіда, на мясцовы лад Адэля, 7 снежня 1894 года ў маёнтку Вялікая Глуша, які належаў яе маці Марыі Казіміры Красіцкай — праўнучцы М.К.Агінскага. Пасля бурнага рамана з сямейным настаўнікам Вацлавам Загорскім выходзіць за яго замуж і атрымлівае ў пасаг Мураваную Ашмянку і чыншавую камяніцу ў Вільні. У шлюбе нараджаюцца дачка Зоф’ я і два сыны — Ежы і Ян Загорскія, якія праводзяць тут дзіцячыя гады, атрымліваюць пачатковую адукацыю, а пасля наведваюць мураванашмянкоўскі маёнтак у летнія часы. Па ўспамінах старажылаў, прыязджалі яны сюды ў гады ваенных ліхалеццяў, калі сядзіба ўжо была знішчана пажарам. Усе дзеці Загорскіх прынялі ўдзел у Другой сусветнай вайне, змагаліся ў складзе Арміі Краёвай і загінулі ў час ваенных дзеянняў. На іх згасла гэтая галіна ў радаводным дрэве Агінскіх.

Сямейнае жыццё Адэлаіды Загорскай з часам не заладзілася. Магчыма, з той прычыны, што муж кепска вёў гаспадарку, прызвычаіўся да гульні ў карты. Паступова вялікая зямельная маёмасць у амаль 600 гектараў пачала перадавацца ў арэнду. Пасля разрыву з Вацлавам Загорскім яна выходзіць у другі раз замуж за шырокавядомага грамадска-культурнага дзеяча руху мусульман міжваеннай Польшчы, віцэпракурора касацыйнага суда Альгерда Крычынскага.

Мужава Гарэцкаўшчына ў летнія часы становіцца наступнай ашмянскай мясцінай, з якой звязваецца жыццёвы лёс Адэлаіды. У 1938 годзе ў іх сям’і нараджаецца сын Сялім, які ў далейшым стаў актыўным дзеячам аб’яднання польскіх татар. З 1939 па 1941 год Адэлаіда выкладала французскую і рускую мовы ў дзясятай польскай гімназіі, пражывала ў Вільні ва ўласным доме па вуліцы Універсітэцкай. Пасля вайны па рэпатрыяцыі выехала ў Польшчу, жыла ў горадзе Гожув Велькапольскі, дзе і памерла 11 лістапада 1979 года.

Апошнім уладальнікам залескай сядзібы з роду Агінскіх быў прапраўнук адной з дачок кампазітара Генрых Высоцкі. У 20-х гадах мінулага стагоддзя ён назаўсёды развітаўся з «прыстанкам муз» у Залессі. Што цікава, амаль адначасова Мураваная Ашмянка прытуліла ў сябе іншых нашчадкаў славутага роду, якія сталі ў міжваенны час і ў гады Другой сусветнай вайны апошнімі прадстаўнікамі роду Агінскіх ў нашым краі. Такім чынам была запісана яшчэ адна адметная старонка ў гісторыі вядомай ашмянскай мясціны.

Уладзімір ПРЫХАЧ.


Поделиться в соц. сетях
Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Прадстаўнікі славутага роду Агінскіх на Ашмянскай зямлі

Нравится
Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц весны?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Ошмян

Гальшаны рыхтуюцца да свята (+Праграма фестывалю)

Хотите узнать больше? Крыху больш за месяц засталося да правядзення фестывалю «Гальшанскі замак», які традыцыйна збірае аматараў сярэднявечнай культуры з усёй краіны ля 28

Литовский самолет нарушил границу Беларуси возле БелАЭС – наш МИД вручил послу Литвы ноту протеста

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото с сайта rus.postimees.ee Нарушение госграницы со стороны Литвы зафиксировано 19 апреля в 13.40. 34

Как белорусы будут отдыхать и работать в апреле и мае (инфографика)

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото из архива Край.бай На следующей неделе белорусы помянут предков на Радуницу. А в мае 30

Акция «Молодежь за чистоту городов и сел» проходит в Ошмянском районе

Хотите узнать больше? Весна – время пробуждения природы. Время наводить порядок в нашем общем «доме»: в городе и деревне, на улицах, в парках и скверах, во дворах домов и 25

Предстоящая неделя в Беларуси будет холодной

Хотите узнать больше? Изображение использовано в качестве иллюстрации. Фото из архива Край.бай Средняя температура воздуха на этой неделе в Беларуси ожидается на 3-7 34

Край.бай разыграе два квіткі на канцэрт "Масты сяброўства – Беларусь-Расія"

Хотите узнать больше? Кіраўнік сімфанічнага аркестра Маладзечанскага музыкальнага каледжа імя М.-К. Агінскага Рыгор Сарока. Фота з архіву Край.бай 18 красавіка ў 19.00 на 38

В Гольшанской детской школе искусств открылась выставка, посвященная празднику Пасхи

Хотите узнать больше? Светлый праздник Пасхи с нетерпением ожидают не только взрослые, но и дети. Несомненно, ведь для ребят в пасхальные дни наступает особая пора веселья 39

В Ошмянском районе разыскивают мужчину, напавшего на пенсионерку

Хотите узнать больше? Об этом сообщил официальный представитель управления Следственного комитета по Гродненской области Сергей Шершневич. Ошмянский РОСК возбудил 59