Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

Гісторыя самых вядомых гарадзенскіх фальшываманетчыкаў пачынаецца ў ХІХ стагоддзі. У 1875 годзе вынаходнік Леон Варнерке распрацаваў прыстасаванне, якое дазваляла з дапамогай пласціністага фотаапарата рабіць 100 кадраў на асаблівай рулоннай фотапаперы, але, як кажуць, баністы яго «любяць» не толькі за гэта. Баністы – гэта людзі, што збіраюць папяровыя грошы, ці, па-іншаму, “боны”.

 

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

 

Гісторыя Леона Варнерке пачалася менавіта пад Горадняй

 

У польскага палкоўніка Тэафіла Малахоўскага нарадзіўся сын Уладзіслаў. Калі яму споўнілася трынаццаць, яго адправілі вучыцца ў Пецярбург у Інстытут інжынераў шляхоў зносін. Гэта была закрытая вайсковая навучальная ўстанова, куды прымалі толькі дзяцей патомных дваран; вучылі доўга, затое адукацыю давалі грунтоўную. Уладзіслаў скончыў курс у 1859 годзе трэцім у спісе і ў чыне інжынер-паручыка быў накіраваны служыць пад Дынабург (цяпер Даўгаўпілс). У 1863 годзе ўспыхнула паўстанне і хутка распаўсюдзілася на Літву і Беларусь.

 

Уладзіслаў Малахоўскі адразу стаў яго актыўным удзельнікам, найбліжэйшым паплечнікам аднаго з правадыроў левага крыла, свайго земляка Кастуся Каліноўскага, з якім разам вучыўся ў Пецярбургу. Царскі генерал-губернатар Мураўёў, што ўвайшоў у гісторыю як Вешальнік, душыў паўстанне з беспрэцэдэнтнай жорсткасцю. У Вільню, дзе знаходзілася яго рэзідэнцыя, быў пераведзены Малахоўскі.

 

«Сам адважны да бестурботнасці, ён патрабаваў ад падначаленых дысцыпліны і энергіі», – так адклікаўся пра маладога беларуса, аднаго з таемных кіраўнікоў паўстання, яго таварышы па рэвалюцыйным руху.

 

Улетку 1863 Малахоўскі аддаў загад пакараць смерцю віленскага правадыра дваранства Дамейку. Замах не ўдаўся, і гэта стала падставай для новых арыштаў тых, хто спачуваў паўстанцам. Супраць Малахоўскага наўпростых доказаў не было, у дзень замаху ён знаходзіўся ў палацы генерал-губернатара і нават быў яму прадстаўлены. Тым не менш, малады інжынер трапіў пад падазрэнне, яго адхілілі ад пасады і перавялі ў Пецярбург. У пачатку жніўня падпольны камітэт даручыў яму наладзіць сувязі з «Зямлёй і воляй». Малахоўскі выканаў заданне, як выявілася, апошняе. Паліцыя напала на яго след, за галаву Малахоўскага была абвешчаная ўзнагарода ў 10 тысяч рублёў, ён быў завочна прысуджаны да смяротнага пакарання. Але даносчыкаў не знайшлося, і каты засталіся без справы. У Малахоўскага было шмат сяброў у Пецярбургу, трывалыя сувязі з рэвалюцыйна-дэмакратычнымі коламі. Яму дапамаглі схавацца, пераправілі на ангельскі карабель з дакументамі ці то венгра, ці то чэха. Так у Лондане з’явіўся Леон Варнерке.

 

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

 

У Англіі Малахоўскі-Варнеке не разгубіўся і заняўся любімымі справамі – фатаграфіяй і вынаходніцтвам. Дакладна невядома, калі ён пазнаёміўся з фатаграфіяй і зацікавіўся ёю, але ўжо ў сярэдзіне 1870-х ён і яго фірма былі добра вядомыя сярод спецыялістаў Еўропы. Сістэма фотаапарата і фатаграфіі, якую ён стварыў, была ўнікальная для таго часу. Але гэта было далёка не адзіным яго вынаходствам. Згадаем яшчэ адно – сенсітометр Варнерке, першы ў свеце афіцыйна прызнаны прыбор для вызначэння святлоадчувальнасці фотаматэрыялаў.

 

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

 

Прафесіянал у сваёй справе, ён прыдумаў, як палегчыць заняткі фатаграфіяй. Палегчыць у літаральным сэнсе слова, бо гэта была эпоха пласцінак, якія і рыхтавалі, і праяўлялі на месцы здымкі, так што поўны камплект прылад важыў не адзін дзясятак кілаграмаў. Нездарма на малюнках таго часу фатографа абавязкова малявалі нагружаным атрыбутамі свайго рамяства. Больш за сто гадоў таму, а дакладней, у 1875 годзе Леон Варнерке стварыў і выпусціў на рынак фотаапарат, які ў асноўных рысах стаў папярэднікам сучасных аматарскіх камераў. У яго былі тады ўсе падставы з гонарам казаць: «Фатаграфія робіцца даступнай навукоўцам, падарожнікам, артыстам і наогул усім, хто хоча карыстацца яе паслугамі нават без ведання фатаграфічных маніпуляцый або патрэбы вырабляць іх асабіста. Вандроўнік, прыродазнавец, афіцэр у ваеннай рэкагнасцыроўцы, метэаролаг, жывапісец, механік, тэхнік, забяспечаныя апаратам, павінныя толькі ведаць, як атрымаць малюнак на матавым шкле, што гэтак жа лёгка, як глядзець праз бінокль у тэатры. Затым, уставіўшы касету на месца матавага шкла, застаецца толькі адчыніць вечка аб’ектыва; вось і ўся праца. Негатыў, які змяшчае малюнак, можа быць перададзены потым майстру, больш знаёмаму з таямніцамі фатаграфічнага мастацтва».

 

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

 

Варнерке стварыў цалкам новую сістэму фатаграфіі, што давала нечуваныя выгоды і мела амаль бязмежныя магчымасці. Праўда, праз складанасці тэхналогіі святлоадчувальны матэрыял быў задарагі, нятанная была і камера. Тым не менш, пакупнікі знаходзіліся, і фірма трымалася на плыву.

 

Гарадзенскія фальшываманетчыкі: гісторыя аднаго паўстанца

 

Яе кіраўнік пастаянна быў у раз’ездах – Парыж, Брусэль, Берлін, Масква, Пецярбург. Асабліва доўга ён затрымліваўся ў Пецярбургу, дзе на Вазнясенскім праспекце ў доме 31 змяшчалася фатаграфічная лабараторыя «Варнерке і Ко», удастоеная срэбнага медаля на Усерасійскай выставе 1882 у Маскве.

 

Невядома, як быў звязаны Варнерке з вырабам фальшывых папяровых грашовых знакаў. Магчыма, у гэтым дапамагала новая сучасная тэхніка, магчыма, ведаючы яго нелюбоў да Расіі ангельскія спецслужбы ўмела ім маніпулявалі. Шматлікія дакументы былі страчаныя падчас грамадзянскай вайны. У любым выпадку менавіта яму належыць «гонар» не толькі вынаходніка фотатэхнікі, але і таленавітага вытворцы фальшывых банкнот.

 

Натуральна, не Англіі, а Расіі. У той час можна было падрываць эканоміку дзяржаваў-супернікаў фальшывымі эмісіямі. А з Англіяй Расія заўсёды мела адносіны, мякка кажучы, не сяброўскія.

 

Фальшыўкі Варнерке былі выдатныя

 

Іх не заўсёды адрознівалі ад сапраўдных нават спецыялісты. Але і расійская ахранка хлеб ела не дарма.

 

У 1898 годзе яго ўблыталі ў Марсэлі ў незразумелую, магчыма, справакаваную справу аб фальшывых расійскіх рублях. Віна Варнерке даказаная не была, але спускаць усё на тармазах расійскія спецслужбы не збіраліся. На жаль, нервы таленавітага паляка не вытрымалі, і 10 кастрычніка 1900 года, знаходзячыся ў Жэневе, Уладзіслаў Малахоўскі застрэліўся. Гэта афіцыйная версія смерці.

 

Падробкі Лявона Варнерке да сёння беражліва захоўваюцца ў калекцыях баністаў усяго свету.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц лета?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Гродно

Юные суворовцы побывали в гостях у гродненских пограничников

Хотите узнать больше? Сначала учащиеся Минского суворовского училища узнали, как проходит пограничный контроль для  граждан в пункте пропуска на железнодорожном вокзале в 77

6 причин приобрести оборудование для заведения общественного питания в «ФиделияТорг»

Хотите узнать больше? Собираетесь приобрести объект общественного питания? У вас уже есть ресторан или кафе, но вы не знаете, где выгоднее приобрести оборудование? Ваше 137

Туристы выбирают культурные туры

Хотите узнать больше? Туры в безвизовом режиме на территорию специального туристско-рекреационного парка «Августовский канал» и в Гродно становятся все более 77

Как видеокамеры помогают следить за состоянием магистралей зимой?

Хотите узнать больше? 12 дорожных измерительных станций и 7 точек видеонаблюдения отслеживают состояние республиканских автомагистралей на территории области. На балансе 125

Чем готовится впечатлить гостей столица областных «Дажынак»? (+программа)

Хотите узнать больше? Центральным событием областного фестиваля-ярмарки «Дажынкі-2016» станет подведение итогов работы аграрной отрасли и награждение победителей 90

В Островце торжественно открыли трехзвездочную гостиницу SunHotel

Хотите узнать больше? Инвестпроект реализовало турецкое ООО "Седнат". Строительство финансировалось турецким инвестором Игдеджи Седатом. В объект вложено около 12 110

Всегда был молод душой

Хотите узнать больше? 11 ноября не стало Василия Романовича Коломийца – ветерана Великой Отечественной войны, члена президиума областного совета ветеранов. Он прожил 103

На "Дажынках" наградили победителей областного соревнования

Хотите узнать больше? СРЕДИ РАЙОНОВ На уборке зерновых и зернобобовых культур 1 место – Гродненский район, председатель райисполкома Ян Василевский, первый заместитель 190