Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

У мінулым, 2013-м, годзе афіцыйна адзначалася 40-годдзе Савецкага раёна. Гэта ўжо даволі сур’ёзны ўзрост і самы час пачынаць пісаць яго гісторыю. Мне, як карэннаму жыхару раёна, які нарадзіўся, навучаўся і працуе тут, заўсёды было вельмі цікава, як фармаваўся, будаваўся і сталеў Савецкі раён. Неацэнную ролю ў захаванні такой інфармацыі звычайна адыгрываюць шматлікія фотадакументы.

Сёння можна сустрэць фотаздымкі цэнтральнай часткі горада і розных яе славутасцяў, такіх, як парк, цэнтральныя вуліцы з іх непаўторнай архітэктурай, зробленыя з розных ракурсаў і ў розныя перыяды часу (ёсць фотаздымкі, зробленыя больш за стагоддзе таму), якія, дзякуючы сучасным інфармацыйным тэхналогіям, не толькі ўбачылі свет, але і хутка распаўсюдзіліся.
Аднак гэтага нельга сказаць пра Савецкі раён, нягледзечы на яго адносна малады ўзрост. Апрача некалькіх аматарскіх сямейных фотаздымкаў, на якіх можна разглядзець тое-сёе, датычнае гісторыі раёна, нічога пабачыць не даводзілася. Але і ў гэтай справе дапамог інтэрнэт, дакладней адна з сацыяльных сетак, дзе зусім выпадкова я пазнаёміўся з Ірынай Янке (Лукашэвіч) — былой гамяльчанкай, якая зараз жыве ў Германіі. Высветлілася, што яе бацька Пётр Іванавіч Лукашэвіч займаўся прафесійна фатаграфіяй і не толькі рабіў сямейныя фотаздымкі, але і не шкадаваў фотаплёнкі для захавання гарадскіх пейзажаў. Пётр Іванавіч жыў у самым сэрцы Савецкага раёна, і з ягонага балкона адкрываўся цудоўны від на маладыя вуліцы. А гэтым сэрцам, цэнтральнай кропкай, безумоўна, можна лічыць плошчу перад адміністрацыяй раёна, хаця яна дагэтуль не мае ніякай назвы.
І вось, у дзесяці ўнікальных здымках, шчыра падараваных Ірынай Пятроўнай, можна ўбачыць зараджэнне і першыя гады «жыцця» раёна. Таму хочацца падзяліцца з чытачамі гэтымі фатаграфіямі.
Першыя здымкі зроблены ў 1967-м годзе, і хаця да даты афіцыйнага ўтварэння Савецкага раёна яшчэ было шэсць гадоў — гэта, ўсё адно, менавіта яго, Савецкага, гісторыя.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Будаўніцтва першых дамоў на Рэчыцкай шашы, 1967 год.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Тое ж буйным планам.

На фотаздымку, зробленым летам 1967-га года можна ўбачыць працэс будаўніцтва дамоў № 4-г і № 4-в на Рэчыцкай шашы. Для мяне было асабліва прыемна пабачыць, як будуецца амаль паўстагоддзя таму дом, дзе ў свой час атрымалі новую кватэру бацькі і дзе я нарадзіўся і жыву дагэтуль. На гарызонце таксама бачна, як будуецца дом № 118 на вуліцы Барыкіна.
Праз адзінаццаць гадоў справа з’явіцца будынак Савецкага райвыканкама і абкама партыі, плошча будзе дабраўпарадкавана, з’явяцца газоны і дрэвы, а пакуль яшчэ на гэтым месцы можна ўбачыць вялікую сажалку. Памятаю, як бабуля распавядала, што ў першыя гады жыцця ў новым доме па начах было цяжка заснуць з-за квакання жабаў у ёй. А Ірына Пятроўна ўзгадвае, што тут яшчэ і рыбу лавілі, а ў марозныя зімы тая рыба сама выскоквала на паверхню праз зробленыя лункі. Калі пільна ўглядзецца ў гэты фотаздымак, можна ўбачыць, што некалькі чалавек на беразе займаюцца, здаецца, менавіта рыбалкай.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Першыя дамы на Рэчыцкай шашы, 1967 год.

Можна ўбачыць, што ўжо пабудаваныя дамы №4-а, №4-б і №4-д. Але здымак можна лічыць унікальным, таму што такая панарама, як тут, ніколі ўжо не паўстане з гэтай кропкі — бачна не толькі тэлевізійная вежа але і назіральная вежа, — труба былога цукровага завода князя Паскевіча ў парку (справа на гарызонце).

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Дом №4-г на Рэчыцкай шашы.

Бачым, што дом №4-г ужо пабудаваны і заселены, і вакол яго навасёлы ўжо пасадзім маладыя дрэўцы.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Падрыхтоўка да сустрэчы новага, 1971 ці 1972 года.

На фотаздымку бачым падрыхтоўку да сустрэчы новага года. Плошча дабраўпарадкавана, сажалкі ўжо няма, і з’явілася цэлая стужка магазінаў і пошта з тэлеграфам побач з новымі дамамі, а ў цэнтры плошчы ўзнялася навагодняя яліна.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Забудова вуліцы Мазырскай, 1972 год.

Бачым, што толькі нядаўна пабудаваная паліклініка № 12 (зараз філіял № 9 гарадской паліклінікі), і ідзе актыўная забудова вуліцы Мазырскай (якая з 1978-га года носіць імя Клермон-Ферран). Тады гэтыя дзевяціпавярховікі былі самымі высокімі будынкамі ў гэтым баку горада. Па-за імі нічога вышэй няма да самага гарызонту.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Вуліца Мазырская, 1976 ці 1977 год.

Фотаздымак зроблены праз пяць гадоў з таго ж ракурсу. Злева ўнізе бачны край будпляцоўкі — узводзяць новы будынак райвыканкама і райкама партыі.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Рэчыцкая шаша, 1976 ці 1977 год.

Фотаздымак, паводле ўспамінаў Ірыны Пятроўны, быў зроблены пасля таго, як на райвыканкамаўскай будпляцоўцы адбыўся невялікі пажар. На здымку і сапраўды ўдалечы можна ўбачыць пажарную машыну.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Пачатак 1980-х гадоў.

Перад намі корпус завода «Эмальпосуд», у якім у нашыя дні хутка адчыніцца буйнейшы ў горадзе гіпермаркет. На фотаздымку побач з прахадной завода (якая яшчэ часткова захавалася і да сёння) знаходзяцца клумбы і фантан. На плошчы ўжо падраслі дрэвы, а яшчэ за некалькі гадоў да таго, як быў зроблены здымак, па ўспамінах Ірыны Пятроўны, на гэтай плошчы аднойчы нават прызямліўся верталёт, з якога высадзіўся нейкі чыноўнік з партфелем. Ён кудысці спяшаўся.
На наступным фотаздымку, зробленым у пачатку 1980-х гадоў напярэдадні навальніцы ў адзін з летніх дней, можна ўбачыць Гомельскае гарадское бюро падарожжаў, замест якога ў 1985-м годзе было створана вядомае ў раёне кафэ «Пышачная», а зараз знаходзіцца піцэрыя. У правым ніжнім кутку можна пабачыць частку фантана, пабудаванага насупраць увахода ў райвыканкам і, здаецца, самага прыгожага ў горадзе. На жаль, ён не захаваўся (быў дэмантаваны ў 1988-м годзе). Зараз на гэтым месцы знаходзіцца вялікая клумба з кветкамі.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Не пазней за 1984 год.

Як будаваўся Савецкі раён. Былыя яго жыхары, што з’ехалі ў Германію, падзяліліся матэрыяламі з сямейнага архіва

Тое ж месца праз сорак гадоў, 2008 год.

Вось гэтак з балкона адной кватэры ўдалося захаваць невялікі кавалак гісторыі — першыя гады маладога раёна. І сёння, спадзяюся, яго жыхарам будзе цікава ўбачыць гэтыя здымкі, успомніць свае маладыя гады. А мабыць, хтосці і трапіў у кадр фатографа ў тыя далёкія часы і раптам пазнае сябе, ці блізкіх...
Застаецца падзякаваць Пятру Іванавічу Лукашэвічу (ураджэнцу вёскі Дзяржынск Лельчыцкага раёна, удзельніку Вялікай Айчыннай вайны), якога, на жаль, ужо няма з намі, за гэтыя фотаздымкі, і ягонай дачцэ — Ірыне Пятроўне Янке (Лукашэвіч) за тое, што іх захавала і падзялілася з намі.
Спадзяюся, што чытачам яны спадабаюцца, і справа будзе працягнута. А мы пабачым яшчэ шмат цікавага, што гадамі хаваецца ў сямейных архівах.

Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Первый месяц лета?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Нужна ли Гомелю велосипедная инфраструктура, как в европейских городах?

Новости Гомеля

Тысячи людей благоустраивали Советский район. Первый в этом году субботник прошёл 25 марта

Хотите узнать больше? Местная администрация, активисты БРСМ и подрядные организации сконцентрировали силы в сквере имени Тараса Шевченко. Сюда вышли начальники и 38

25-26 марта Центральный рынок Гомеля предлагает покупателям скидки до 30% на всю продукцию

Хотите узнать больше? Для гомельчан перед входом в Центральный рынок будет организована ярмарка по продаже продуктов питания.  Все желающие смогут купить мясо свинины, 104

Узнали, почему на Сельмаше чаще, чем в других районах, идут дожди

Хотите узнать больше? Прогноз погоды наравне с курсом доллара — это, пожалуй, единствен­ное, что волнует всех без исключения граждан нашей страны. Особенно вес­ной, когда 85

В КЖРЭУП «Советское» лучшие специалисты о сроке контракта не беспокоятся

Хотите узнать больше? За плечами слесаря-сантехника Владимира Дорошкова 45 лет тру­дового стажа. Более 40 из них он устраняет ава­рии на коммуникациях родного города За 121

Завтра в Гомеле пройдёт ярмарка вакансий для швей

Хотите узнать больше? В Гомеле 24 марта пройдёт мини-ярмарка вакансий. В ней примут участие предприятия, где требуются швеи. В Гомеле 24 марта пройдёт мини-ярмарка 86

Погода отдыхать не даёт. Заглянули в производственные цеха «ГорСАПа» и поговорили с директором

Хотите узнать больше? Сегодня в штате государственного предприятия «ГорСАП» 412 человек. Уволились те, кто трудоустраивался с целью сезонного заработка. В целом же по 73

Подделавший медицинскую справку гомельчанин попал под уголовную статью

Хотите узнать больше? Липовый документ 59-летний мужчина представил в ГАИ при обмене водительского удостоверения Липовый документ 59-летний мужчина представил в ГАИ при 121

Настоящим тунеядцам Декрет №3 не страшен

Хотите узнать больше? Настроения алкоголикам, со­бирающимся за домом №8 на улице Космодемьянской, пре­словутый нормативный акт не испортил. Как пили, так и пьют, 757