Закрыть

Выберите свой город

Закрыть

75 год таму пачалася Другая сусветная вайна

75 год таму пачалася Другая сусветная вайна

Польскі салдат на пазіцыі, верасень 1939 года Фото: https://commons.wikimedia.org
З першых дзён у ёй прымалі ўдзел беларусы, але пра гэта дасюль амаль не згадваецца. У жніўні 1939 года палітычная сітуацыя ў свеце была вельмі напружанай. Фашысцкая Германія, беспакарана адхапіўшы частку Чэхаславакіі і правёўшы інкарпарацыю Аўстрыі, пачала патрабаваць ад Польшчы частку зямель для злучэння з Прусіяй (якая была анклавам).   Адчуваючы набліжэнне вайны, Польшча абвесціла мабілізацыю. У Войска Польскае тады патрапіла каля 70 тысяч беларусаў. Большая частка польскага войска была перапраўлена да нямецкай граніцы. Таму напад Нямеччыны не быў нечаканым.  
75 год таму пачалася Другая сусветная вайна
Перадваенная сітуацыя   З 1 верасня пачаліся зацятыя баі. Нямецкая армія была значна мацнейшай, мела больш сучасныя танкі і самалёты. Саюзнікі Польшчы – Англія і Францыя – абвесцілі Германіі вайну, але баявых дзеянняў практычна не пачыналі.   Удар па Польшчы з трох напрамкаў – Нямеччыны, Прусіі і Чэхаславакіі – пагражаў палякам акружэннем. Каб гэтага пазбегнуць, польскае войска пачало адыход за рэку Вісла, мяркуючы там зладзіць моцную абарону.   Некалькі частак патрапілі ў акружэнне ў Гдыні, дзе на Вастэрплята трымалі сямідзённую абарону. Дарэчы, там ваяваў і пасля патрапіў у палон вядомы беларускі пісьменнік Янка Брыль.   Шмат беларусаў прымалі ўдзел у абароне Варшавы, якая працягвалася з 8 па 28 верасня.   Немцам у верасні 1939 года давялося браць штурмам Брэсцкую крэпасць, дзе служылі збольшага мясцовыя рэзервісты. Крывавыя баі адбываліся каля Кобрына. Заходнебеларускія гарады спазналі бамбаванне. Баранавічы бамбілі 15 верасня 1939 года – была пашкоджана чыгуначная станцыя, згарэлі два цягнікі. Пры атацы на нашу радыёстанцыю з-за агню супрацьпаветранай абароны быў пашкоджаны нямецкі самалёт, у якім загінуў радыст.   Польскія ўлады не ведалі, што СССР і Нямеччына падпісалі ў жніўні 1939 годы пакт Молатава і Рыбэнтропа, згодна з якім іх краіна была падзелена. 17 верасня Чырвоная армія ўдарыла ў спіну Польшчы і пачала вызваленчы паход, тлумачачы тое патрэбай дапамогі беларускаму і ўкраінскаму народу, што знаходзіліся пад польскім гнётам.     Змагацца на два фронты польскай арміі не было сэнсу. Саюзнікі Польшчы, акрамя словаў асуджэння агрэсараў, яе не падтрымлівалі. Частка польскага войска з баямі прарвалася ў Румынію, дзе склала зброю, а частка патрапіла ў савецкі і нямецкі палон.   Дзякуючы савецкай і нямецкай прапагандзе дасюль існуе думка, што палякі мелі састарэлае войска. Ёсць нават нямецкі ролік, дзе польскія кавалерысты ляцяць на нямецкія танкі і гінуць пад іх агнём. На самой справе тады польскія ўланы наскочылі на нямецкіх пехацінцаў і шаблямі высеклі амаль полк фашыстаў. Падчас пераследу ўцякаючых раптам з лесу выехалі нямецкія танкі. Вось гэты эпізод і запісаў нямецкі кінажурналіст.   Немцы падчас кампаніі згубілі больш за тысячу танкаў і бронемашын (30% ад агульнай колькасці), больш за 700 самалётаў (32% ад агульнай колькасці). Каля 60 тысяч нямецкіх салдат было забіта ці паранена. Чырвоная армія згубіла больш за 3000 забітымі і параненымі. Войска Польскае страціла ў верасні каля 70 тысяч чалавек забітымі, 150 тысяч параненымі. У палоне нямецкім і савецкім апынулася па 400 тысяч чалавек.     Калі параўнаць, за колькі дзён пасля здалася больш моцная Францыя і колькі тэрыторыі захапілі фашысты за месяц баёў з СССР, дык баяздольнасць польскага войска выглядае не такой ужо і кепскай.   Дарэчы, славуты польскі генерал Андэрс у размове са Сталіным адзначыў, што беларусы ў вераснёўскай кампаніі праявілі сябе як вельмі добрыя салдаты.   Аднак удзельнікі тых падзеяў доўгі час заставаліся незаслужана забытымі. У СССР яны не мелі статусу ветэранаў вайны і ніяк не былі адзначаны. Толькі пасля падзення камуністычнага рэжыму ў Польшчы, у 1991 годзе, ветэранаў той вайны, якія засталіся жывымі, знаходзілі польскія дыпламаты ды афармлялі польскую ветэранскую пенсію. Былых жаўнераў ўзнагароджвалі медалём "За ўдзел у абарончай вайне 1939 года". Для многіх гэта была адзіная ўзнагарода з той вайны.  
Заметили ошибку? Выделите текст, нажмите Ctrl+Enter и оставьте замечание!

Комментарий (Максимум 1000 символов)

Вопрос: Спутник планеты Земля?

Вы знаете что-то интересное или важное и готовы этим поделиться?
Обязательно свяжитесь с нами, это очень просто!

Выберите удобный способ для связи или напрямую отправьте сообщение в редакцию через форму на этой странице.

Govorim.by

vk.com/govorimby

Внимание! Новости рекламного характера публикуются по предварительной договорённости. Подробнее цены на размещение рекламы смотрите здесь

Хотите сэкономить 30% на изготовлении кухни или шкафа-купе?

Новости Барановичей

ФК «Барановичи» 16 июля в 18.30 играет с мозырской «Славией»

Хотите узнать больше? ФК Барановичи - Славия-Мозырь В рамках  1/16 финала борьбы за футбольный Кубок страны в четверг, 16 июля, на стадионе «Локомотив» ФК «Барановичи» 1 015

Пад Баранавічамі ўзгадалі растралянага святара, які ратаваў габрэйскіх дзяцей

Хотите узнать больше? Дзень малітоўнай памяці святароў і прадстаўнікоў інтэлігенцыі, расстраляных у 1942 годзе, адзначылі ў Палонцы Фото: http://catholic.by 13 ліпеня ў 885

В Барановичском районе в ДТП столкнулись «Мерседес», «Фиат» и «Шкода»

Хотите узнать больше? Три машины столкнулись в Барановичском районе Фото: Олег ПУГАЧ Авария произошла утром 13 июля на автодороге Барановичи – Молчадь – Дятлово, вблизи 2 279

В Барановичах после общественного обсуждения 2-й Профессиональный переулок переименуют в ул. Чернышевского

Хотите узнать больше? Ответ горисполкома От жителей города поступило два предложения: назвать данный участок ул. Несвижской или Миловидской, но чиновники решили по-своему. 932

Под Барановичами неожиданный смерч «прошил» гараж, срывая шифер с крыши

Хотите узнать больше? Смерч вырвал полосу шифера с одной стороны крыши. Фото: Юрий ПИВОВАРЧИК Атмосферный вихрь внезапно образовался 13 июля в д. Гирово и так же внезапно 1 159

Жительнице Барановичей родственники подарили деньги и заплатили налог на этот «подарок»

Хотите узнать больше? Горожанка указала в декларации о доходах и имуществе то, что бабушка с дедушкой подарили ей крупную сумму денег. В налоговой выяснили, что расходы 2 986

Двое браконьеров из Барановичского района расставили 10 сетей

Хотите узнать больше? Фото предоставлено Барановичской межрайонной инспекцией охраны животного и растительного мира при Президенте Республики Беларусь. Рыбаки были 1 824

В Барановичах брестский «Буг» почти километр преследовал пьяного скутериста

Хотите узнать больше? Сотрудники ОСВ ДПС «Буг» ГАИ УВД гнались за водителем скутера 800 метров. У мужчины в выдыхаемом воздухе обнаружено более 2 промилле алкоголя. Как 1 066